KIMYO DARSLARIDA VIRTUAL LABORATORIYA DASTURLARIDAN FOYDALANISHNING AFZALLIKLARI VA PEDAGOGIK CHEKLOVLARI

Authors

  • Xayitboyeva Mavluda Muzaffar qizi Author

Keywords:

kimyo ta’limi, virtual laboratoriya, PhET simulyatsiyalari, Chemlab, vizualizatsiya, interaktiv ta’lim, pedagogik cheklovlar, aralash ta’lim (blended learning), dars metodikasi, mikrodunyo modelari

Abstract

Ushbu ilmiy maqolada zamonaviy ta’lim tizimida axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining o‘rni, xususan, kimyo fanini o‘qitishda Chemlab va PhET interaktiv simulyatsiyalari kabi virtual laboratoriya dasturlaridan foydalanish masalalari atroflicha tahlil qilinadi. Tadqiqotda virtual laboratoriyalarning o‘quv jarayonidagi o‘rni, ularning o‘quvchilar tomonidan mavhum va murakkab kimyoviy jarayonlarni vizual tarzda tushunishlariga ko‘maklashishi, xavfsizlik darajasi, iqtisodiy tejamkorligi hamda fanga bo‘lgan qiziqishni oshirishdagi afzalliklari yoritilgan. Shu bilan birga, metodologik jihatdan an’anaviy ta’limdan to‘liq voz kechmaslik asosi sifatida virtual platformalarning pedagogik cheklovlari, xususan, real amaliy ko‘nikmalarning shakllanmasligi, tabiiy sensor his-tuyg‘ularning yetishmasligi va texnik to‘siqlar muammosi tahlil etilgan. Maqola yakunida an’anaviy va virtual ta’lim shakllarini integratsiya qilish bo‘yicha ilmiy-pedagogik tavsiyalar ilgari surilgan.

References

1. Avliyakulov, N. X., & Musaeva, N. N. (2012). Pedagogik texnologiyalar. Toshkent: Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi.

2. Ishmuhamedov, R., & Abduqodirov, A. (2010). Ta’limda innovatsion texnologiyalar (ta’lim muassasalari pedagog-o‘qituvchilari uchun amaliy tavsiyalar). Toshkent: Iste’dod.

3. Wieman, C. E., Adams, W. K., Loeblein, P., & Perkins, K. K. (2010). Teaching Physics Using PhET Interactive Simulations. The Physics Teacher, 48(4), 225-227. (Kimyo va fizika simulyatsiyalarining pedagogik asoslari uchun).

4. Moore, E. B., Herzog, T. A., & Perkins, K. K. (2013). Interactive simulations as implicit support for data-driven chemistry learning. Chemistry Education Research and Practice, 14(3), 257-268.

5. Zaripov, G. T., & Ochilov, S. (2021). Kimyo darslarida axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan va virtual stendlardan foydalanish metodikasi. Pedagogik Mahorat, (3), 112-117.

6. Yunusov, M. M. (2023). Maktab laboratoriya mashg'ulotlarida raqamli texnologiyalar va virtual laboratoriyalarning o'rni. O‘zbekiston Milliy Universiteti Xabarlari, 2(1/2), 45-50.

7. Martinez-Jimenez, P., Pontes-Pedrajas, A., Polo, J., & Climent-Bellido, M. S. (2003). Learning in chemistry with virtual laboratories. Journal of Chemical Education, 80(3), 346.

Published

2026-07-03