IDEAL GAZ QONUNLARINI KONSEPTUAL XARITALASH ASOSIDA O‘QITISHDA FIZIK TUSHUNCHALAR BOG‘LANISHINI SHAKLLANTIRISH

Authors

  • RAXMATULLAYEVA MAXIRAXON FAYZULLAYEVNA Author
  • AXMADOV MAJIDJON ASHRAF O‘G‘LI Author

Keywords:

Konseptual xaritalash, ideal gaz, mikroskopik parametrlar, makroskopik parametrlar, Mendeleyev-Klapeyron tenglamasi, izojarayonlar, fizik tushunchalar tizimi, kognitiv yondashuv, interaktiv ta’lim

Abstract

Ushbu maqolada oliy va umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida molekulyar fizika bo‘limining fundamental mavzularidan biri bo‘lgan “Ideal gaz qonunlari”ni o‘qitishda konseptual xaritalash (Concept Mapping) metodikasidan foydalanish imkoniyatlari yoritilgan. Talabalarda mikro- va makroparametrlar, izojarayonlar hamda termodinamik holat tenglamalari o‘rtasidagi sabab-oqibat va funksional bog‘lanishlarni shakllantirish mexanizmlari tahlil qilinadi. Eksperimental o‘rganishlar asosida konseptual xaritalashning fizik bilimlarni tizimlashtirish, tushunchalarni yodlashdan mohiyatni anglashga o‘tish va ilmiy dunyoqarashni rivojlantirishdagi didaktik samaradorligi asoslab berilgan.

References

1. Novak, J. D., & Cañas, A. J. (2008). The Theory Underlying Concept Maps and How to Construct and Use Them. Technical Report IHMC CmapTools.

2. Sivuxin, D. V. (2005). Obshchiy kurs fiziki. T. II. Termodinamika i molekulyarnaya fizika. Moskva: Fizmatlit.

3. O‘lmasova, M. H. (2004). Fizika: Molekulyar fizika va termodinamika. Toshkent: O‘qituvchi.

4. Ausubel, D. P. (2000). The Acquisition and Retention of Knowledge: A Cognitive View. Kluwer Academic Publishers.

5. Ismoilov, M., Habibullayev, P., & Nazirov, M. (2007). Umumiy fizika kursi (Molekulyar fizika va termodinamika). Toshkent: O‘zbekiston.

6. Qodirov, O., & Yoqubov, A. (2021). Fizika darslarida zamonaviy pedagogik texnologiyalar va vizuallashtirish usullari. Oliy ta’lim taraqqiyoti, 3(2), 45–52.

Published

2026-09-06