SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA TASHKILOTLARDA BIZNES UZLUKSIZLIGINI BOSHQARISH VA KIBERXAVFLAR SHAROITIDA TIKLANISH USTUVORLIGINI ANIQLASH MODELI
Keywords:
biznes uzluksizligi, kiberxavfsizlik, BIA, sun’iy intellekt, tiklanish ustuvorligi, RTO, RPOAbstract
Tashkilotlarda biznes uzluksizligini ta’minlash uchun biznesga ta’sir tahlili, kiberxavf, xizmatlararo bog‘liqlik va sun’iy intellektga asoslangan anomaliya indikatorini birlashtiruvchi gibrid model taklif etiladi. Tiklanish ustuvorligi vaznli indeks orqali baholanib, yakuniy ketma-ketlik texnologik bog‘liqliklar hamda vaqt va resurs cheklovlari bilan tekshiriladi. Model shartli hisoblash misolida yoritiladi.References
1. Bartock, M., Cichonski, J., Souppaya, M., Smith, M., Witte, G., & Scarfone, K. (2016). Guide for cybersecurity event recovery (NIST Special Publication 800-184). National Institute of Standards and Technology. https://doi.org/10.6028/NIST.SP.800-184
2. Chandola, V., Banerjee, A., & Kumar, V. (2009). Anomaly detection: A survey. ACM Computing Surveys, 41(3), Article 15. https://doi.org/10.1145/1541880.1541882
3. G‘aniyev, S. K., G‘aniyev, A. A., & Xudoyqulov, Z. T. (2021). Kiberxavfsizlik asoslari. Iqtisod-Moliya.
4. G‘ulomov, Sh. R., Botirov, F. B., & Azizova, Z. I. (2021). Hujum insidentlari va unga reaksiya. Mahalla va oila.
5. G‘ulomov, Sh. R., Nasrullayev, N. B., Shirinov, L. T., & Sayfullayev, Sh. B. (2024). Axborot tizimlari auditi. Metodist.
6. International Organization for Standardization. (2018). ISO 31000:2018 risk management—Guidelines. https://www.iso.org/standard/31000
7. International Organization for Standardization. (2019). ISO 22301:2019 security and resilience—Business continuity management systems—Requirements. https://www.iso.org/standard/75106.html
8. International Organization for Standardization. (2020). ISO 22313:2020 security and resilience—Business continuity management systems—Guidance on the use of ISO 22301. https://www.iso.org/standard/75107.html
9. Swanson, M., Bowen, P., Phillips, A., Gallup, D., & Lynes, D. (2010). Contingency planning guide for federal information systems (NIST Special Publication 800-34 Rev. 1). National Institute of Standards and Technology. https://doi.org/10.6028/NIST.SP.800-34r1
10. Tabassi, E. (2023). Artificial intelligence risk management framework (AI RMF 1.0) (NIST AI 100-1). National Institute of Standards and Technology. https://doi.org/10.6028/NIST.AI.100-1