AGROBIOSENOZDA UCHRAYDIGAN LEPIDOPTERA TURKUM VAKILLARINING ENTOMOFAK TURLARINI TADQIQ ETISH

Authors

  • Norbekov Asadbek G‘aybulla o‘gli Author
  • Jumaev Rasul Axmatovich Author

Keywords:

Lepidoptera, tunlamlar, g‘o‘za tunlami, kuzgi tunlam, agrobiotsenoz, entomofaglar, trixogramma, brakon, biologik himoya, hosildorlik.

Abstract

Maqolada O‘zbekiston agrobiotsenozlarida qishloq xo‘jaligi ekinlariga jiddiy zarar yetkazuvchi Lepidoptera (tangachaqanotlilar) turkumiga mansub zararkunandalarning turlari va ularga qarshi biologik kurash choralari yoritilgan. Tadqiqotda g‘o‘za tunlami, kuzgi tunlam va makkajo‘xori parvonasi kabi turlarning iqtisodiy xavfi tahlil qilinib, ularning hosildorlikni 40-45% gacha kamaytirishi ta’kidlangan. Shuningdek, Trichogramma, Bracon hebetor va Chrysopa kabi entomofaglarning zararkunandalar populyatsiyasini boshqarishdagi roli va samaradorligi ilmiy asoslab berilgan.

References

1. Yaxontov V.V. O‘rta Osiyoda g‘o‘za va boshqa qishloq xo‘jalik

ekinlarining asosiy zararkunandalari. – Toshkent: Fan nashriyoti, 1962.

2. Xudoyqulov A.Q., Irgasheva N.A. O‘simliklarni zararli organizmlardan

uyg‘unlashgan himoya qilish. – Toshkent: Fan va texnologiya nashriyoti,

2022. – 320 b.

3. Halimov F.Z. Hasharotlarning bioekologiyasi va ularga qarshi kurash. –

Toshkent: TDYU, 2018. – 210 b.

4. Murodov B.E., Shaymanov M.Sh. Qishloq xo‘jaligi ekinlariga zarar

yetkazuvchi Lepidoptera turlari va biologik kurash. // Agro kimyo himoya

jurnali. – 2024. – № 4. – B. 45-52.

5. Abduraxmonova Sh. Bracon hebetor (Hymenoptera: Braconidae) ning

Helicoverpa armigera (Lepidoptera: Noctuidae) ga qarshi samaradorligi. //

O‘zbekiston biologik jurnali. – 2023. – № 2. – B. 67-74.

6. Qo‘chqorayev A.U. O‘zbekiston agrobiotsenozlarida Trichogramma spp.

parasitoildlarining qo‘llanilishi. – Farg‘ona: Farg‘ona davlat universiteti,

2021. – 156 b.

7. Karimova G.X. Agrotis segetum Den. et Schiff. ning ekologiyasi va

iqtisodiy ahamiyati. // Entomologiya va fitopatologiya. – Toshkent, 2020. –

№ 3. – B. 23-30.8. Fermer maktabi. O‘zbekiston qishloq xo‘jaligi vazirligi maslahatnomasi:

Biologik himoya choralari. – Toshkent, 2025. – 45 b.

9. Usmonov Sh.A. Ostrinia nubilalis Hb. ning O‘zbekiston sharoitida

tarqalishi va kurash usullari. // Universal jurnal. – 2024. – № 6. – B. 12-18.

10.Xo‘jayev M.M. Chrysopa spp. va Coccinellidae oilasining

agrobiotsenozlardagi roli. // FDU Ilmiy xabarlar. – Farg‘ona, 2023. – № 1.

– B. 88-95.

Published

2026-04-06