AGROBIOSENOZDA UCHRAYDIGAN LEPIDOPTERA TURKUM VAKILLARINING ENTOMOFAK TURLARINI TADQIQ ETISH
Keywords:
Lepidoptera, tunlamlar, g‘o‘za tunlami, kuzgi tunlam, agrobiotsenoz, entomofaglar, trixogramma, brakon, biologik himoya, hosildorlik.Abstract
Maqolada O‘zbekiston agrobiotsenozlarida qishloq xo‘jaligi ekinlariga jiddiy zarar yetkazuvchi Lepidoptera (tangachaqanotlilar) turkumiga mansub zararkunandalarning turlari va ularga qarshi biologik kurash choralari yoritilgan. Tadqiqotda g‘o‘za tunlami, kuzgi tunlam va makkajo‘xori parvonasi kabi turlarning iqtisodiy xavfi tahlil qilinib, ularning hosildorlikni 40-45% gacha kamaytirishi ta’kidlangan. Shuningdek, Trichogramma, Bracon hebetor va Chrysopa kabi entomofaglarning zararkunandalar populyatsiyasini boshqarishdagi roli va samaradorligi ilmiy asoslab berilgan.References
1. Yaxontov V.V. O‘rta Osiyoda g‘o‘za va boshqa qishloq xo‘jalik
ekinlarining asosiy zararkunandalari. – Toshkent: Fan nashriyoti, 1962.
2. Xudoyqulov A.Q., Irgasheva N.A. O‘simliklarni zararli organizmlardan
uyg‘unlashgan himoya qilish. – Toshkent: Fan va texnologiya nashriyoti,
2022. – 320 b.
3. Halimov F.Z. Hasharotlarning bioekologiyasi va ularga qarshi kurash. –
Toshkent: TDYU, 2018. – 210 b.
4. Murodov B.E., Shaymanov M.Sh. Qishloq xo‘jaligi ekinlariga zarar
yetkazuvchi Lepidoptera turlari va biologik kurash. // Agro kimyo himoya
jurnali. – 2024. – № 4. – B. 45-52.
5. Abduraxmonova Sh. Bracon hebetor (Hymenoptera: Braconidae) ning
Helicoverpa armigera (Lepidoptera: Noctuidae) ga qarshi samaradorligi. //
O‘zbekiston biologik jurnali. – 2023. – № 2. – B. 67-74.
6. Qo‘chqorayev A.U. O‘zbekiston agrobiotsenozlarida Trichogramma spp.
parasitoildlarining qo‘llanilishi. – Farg‘ona: Farg‘ona davlat universiteti,
2021. – 156 b.
7. Karimova G.X. Agrotis segetum Den. et Schiff. ning ekologiyasi va
iqtisodiy ahamiyati. // Entomologiya va fitopatologiya. – Toshkent, 2020. –
№ 3. – B. 23-30.8. Fermer maktabi. O‘zbekiston qishloq xo‘jaligi vazirligi maslahatnomasi:
Biologik himoya choralari. – Toshkent, 2025. – 45 b.
9. Usmonov Sh.A. Ostrinia nubilalis Hb. ning O‘zbekiston sharoitida
tarqalishi va kurash usullari. // Universal jurnal. – 2024. – № 6. – B. 12-18.
10.Xo‘jayev M.M. Chrysopa spp. va Coccinellidae oilasining
agrobiotsenozlardagi roli. // FDU Ilmiy xabarlar. – Farg‘ona, 2023. – № 1.
– B. 88-95.