OROLBO‘YI MINTAQASIDAGI BULUTLI JARAYONLARNING EKOLOGIK VA IJTIMOIY OQIBATLARI: ILMIY TADQIQOTLARNING ZAMONAVIY HOLATI
Keywords:
Aral Sea region, Aral Sea, Aralkum, dust storms, salt and dust aerosols, environmental risks, desertification, Republic of Karakalpakstan, land degradation, environmental safetyAbstract
Maqola Orolbo‘yi mintaqasida Orol dengizining qurigan tubida shakllanadigan chang-tuz bo‘ronlarining ekologik va ijtimoiy oqibatlarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Orol dengizining qurishi va atmosferadagi tuz-chang aerozollarining yirik manbai bo‘lgan Orolqum cho‘lining shakllanishi natijasida yuzaga kelgan tabiiy muhitning zamonaviy tanazzul jarayonlari ko‘rib chiqiladi. Chang bo‘ronlarining atmosfera havosi, tuproq qoplami, suv resurslari va o‘simliklar holatiga, shuningdek, Qoraqalpog‘iston Respublikasi va unga tutash hududlar aholisi salomatligiga ta’sirini tahlil qilishga alohida e’tibor qaratilgan.References
1. Chub V.Ye. Izmeneniye prirodnoy sredi Priaralya. -Toshkent: Fan, 2007. -156 b. -
B. 45-49.
2. Glushkov V.P., Rafikov A.A. Orol dengizining ekologik muammolari. - Toshkent:
Universitet, 2010. -248 b. -B. 112-116.
3. Allambergenov K. Orol inqirozi sharoitida Qoraqalpog‘istonning ekologik
muammolari // O‘zR FA Qoraqalpog‘iston bo‘limi axborotnomasi. -2018. -No2. -
B. 73-77.
4. Small I., Van der Meer J., Upshur R. Acting on an environmental health disaster:
the case of the Aral Sea // Environmental Health Perspectives. -2001. -Vol. 109. -
No6. -P. 547-549.
5. Qulmatov R.A. Orol dengizi havzasida ekologik xavfsizlik va suvdan foydalanish
muammolari. -Toshkent: Navro‘z, 2015. -214 b. - B. 91-95.
6. Berg L.S. Orol dengizi. -M.: Davlat geografik adabiyotlar nashriyoti, 1908. -580 b.
-B. 14-27.
7. Micklin P. The Aral Sea Disaster // Annual Review of Earth and Planetary
Sciences. -2007. -Vol. 35. -P. 47-72.
8. Glantz M. Sustainable Development and the Aral Sea Region // Central Asian
Survey. -1999. -Vol. 18. -№4. -P. 33-38.
9. Schepanski K., Heinold B., Tegen I. Harmattan, Saharan Dust, and the Central
Asian Dust Sources // Aeolian Research. -2014. -Vol. 15. -P. 118-124.
10. Kulmatov R., Taylakov N. Water quality assessment in the lower Amudarya
River Basin // Environmental Monitoring and Assessment. -2014. -Vol. 186. -P.
7425-7437.