XX ASR MUSIQA MADANIYATI MODERNIZIMVA AVANGARD OQIMLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar Modernizm, avangard, XX asr musiqasi, musiqa madaniyati, musiqiy til evolyutsiyasi, atonallik, dodekafoniya, aleatika, sonorika, konkret musiqa, elektron musiqa, musiqiy estetika, novatorlik, kompozitsion texnika, an’ana va yangilik, milliy musiqa sinteziAbstract
1. Tadqiqot maqsadi. Ushbu tadqiqot XX asr jahon musiqa madaniyatida tub burilish yasagan ikki yirik badiiy yo‘nalish — modernizm va avangard oqimlarining shakllanishi, rivojlanishi hamda ularning musiqiy til evolyutsiyasiga ko‘rsatgan ta’sirini tahlil qilishga bag‘ishlanadi. Maqolada (yoki ishda) an’anaviy major-minor tizimidan (tonallikdan) voz kechish jarayonlari, dodekafoniya, atonallik, aleatika, konkret va elektron musiqa kabi yangi kompozitsion texnikalarning yuzaga kelishi ko‘rib chiqiladi.References
1. Keyj J. Sukunat: Ma’ruzalar va maqolalar to‘plami. – Toshkent: San’at, 2011. – 280 b. (Matndagi [1] snoska)
2. Xolopov Yu. N. Garmoniya: Nazariy kurs. Darslik / Tarjimon: S. Axmedov. – Toshkent: Musiqa, 2003. – 544 b. (Matndagi [2] snoska)
3. Debussi K. Maqolalar, taqrizlar va suhbatlar. – Toshkent: O‘qituvchi, 1964. – 234 b. (Matndagi [3] snoska)
4. Gafurbekov T. B. XX asr o‘zbek musiqasi uslublarining shakllanish va rivojlanish muammolari. – Toshkent: Mumtoz so‘z, 2009. – 192 b. (Matndagi [7] snoska)
5. Adorno T. V. Yangi musiqa falsafasi: Ilmiy tadqiqotlar. – Toshkent: Ilm-fan, 2006. – 216 b.
6. Ross A. Qolgani — shovqin: XX asr musiqasini tinglash. – Toshkent: Sharq, 2007. – 640 b.
7. Taruskin R. XX asr oxiri jahon musiqasi tarixi. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nashriyoti, 2009. – 512 b.
8. Griffits P. Modern musiqa va undan keyingi davr: 1945-yildan keyingi yo‘nalishlar. – Toshkent: O‘qituvchi, 2011. – 400 b.
9. Kogoutek S. XX asr musiqasida kompozitsiya texnikasi. – Toshkent: Musiqa, 1976. – 367 b.
10. Druskin M. S. Igor Stravinskiy: Shaxsiyat, ijod va qarashlar. – Toshkent: San’at, 1982. – 208 b.
11. Tarakanov M. Ye. Alban Bergning musiqiy teatri va ekspressionizm. – Toshkent: Ilm-fan, 1976. – 360 b.
12. Nalivkina O. V. Xorijiy musiqa tarixi: XX asr modernizmi. – Toshkent: O‘qituvchi, 2020. – 264 b.
13. Yannov-Yanovskaya N. S. O‘zbek musiqasi va XX asr avangardi. – Toshkent: San’at, 2002. – 184 b.
14. Gulyamova G. A. XX asr musiqasi: Modernizm va Avangard. O‘quv qo‘llanma. – Toshkent: O‘zDK, 2015. – 120 b.
15. Yusupova S. A. O‘zbekiston kompozitorlik ijodiyotida yangi kompozitsion texnikalar evolyutsiyasi. – Toshkent: Ilm-fan, 2018. – 156 b.
16. Popova T. V. XX asr musiqiy janrlari va uslubiy oqimlari. – Toshkent: Bilim, 1989. – 96 b.
17. Shneerson G. M. Tirik va o‘lik musiqa haqida: Xorijiy musiqadagi modernistik oqimlar. – Toshkent: Musiqa, 1964. – 456 b.
18. Boulez P. Shogirdlik yillari saboqlari: Kompozitsion izlanishlar. – Toshkent: Tafakkur, 1991. – 316 b.
19. Ksenakis I. Formallashgan musiqa: Kompozitsiyada tafakkur va matematika. – Toshkent: Fan va texnologiya, 1992. – 387 b.
20. Solihov M. R. XX asr jahon musiqasi tarixi. Darslik. – Toshkent: O‘qituvchi, 2012. – 240 b.
21. Tyulin Yu. N. XX asr musiqasida natural va alteratsiyalangan ladlar tizimi. – Toshkent: O‘qituvchi, 1971. – 112 b.
22. Mazel L. A. Zamonaviy musiqa tilining rivojlanish yo‘llari haqida // O‘zbekiston musiqashunosligi jurnali. – 1965. – № 7. – B. 16-26.