MARKAZIY OSIYODA YANGI REGIONALIZM TUTGAN O‘RNI VA AHAMIYATI
Keywords:
Markaziy Osiyo, yangi regionalizm, mintaqaviy hamkorlik, Maslahat uchrashuvlari, O‘zbekiston, C5+1, iqtisodiy integratsiya, transport, suv-energetika, mintaqaviy subyektlikAbstract
Maqolada Markaziy Osiyoda so‘nggi yillarda shakllangan hamkorlik modeli yangi regionalizm nuqtayi nazaridan tahlil qilinadi. Asosiy e’tibor 2017-yildan keyingi siyosiy muloqot, davlat rahbarlarining Maslahat uchrashuvlari, savdo va investitsiya aloqalari, chegara masalalarining hal etilishi, transport bog‘liqligi, suv-energetika hamkorligi hamda “Markaziy Osiyo+” formatlariga qaratiladi. Markaziy Osiyo davlatlari suverenitetni saqlagan holda muntazam maslahatlashuv, konsensus, ikki tomonlama kelishuvlar va muayyan sohalardagi amaliy loyihalarni birlashtirayotgan o‘ziga xos modelni shakllantirish bilan birga mintaqa ichidagi savdo, investitsiya va iqtisodiy bog‘liqlikning sezilarli oshishi kuzatilmoqda. Maqolada mintaqaviy hamkorlikning rivojlanishi, hamkorlikning institutsional asoslari, xalqaro munosabatlarda mintaqaning tutgan o‘rni hamda geosiyosiy o‘zgarishlarga nisbatan mintaqaning javob reflekslari o‘zaro bog‘liq holda tahlil qilinadi.References
1. Bourdais Park, J. (2025). Competitive institutionalized cooperation in Central Asia and externally guided regionalism. Central Asian Survey, 1-22. https://doi.org/10.1080/02634937.2024.2441803
2. Costa Buranelli, F. (2025). Central Asian regionalism in the 1990s: Order, familiarization, and spotlighting. Post-Soviet Affairs, 41(4), 348-375. https://doi.org/10.1080/1060586X.2025.2516188
3. Costa Buranelli, F. (2026). The Consultative Meetings of Heads of State of Central Asia: Local norms, institutions and the fundamentals of regional order. International Affairs, 102(1), 121-145. https://doi.org/10.1093/ia/iiaf225
4. Dannreuther, R. (2026). The revival of regionalism in Central Asia. Central Asian Affairs, 13(1), 92-117. https://doi.org/10.30965/22142290-bja10081
5. Grishin, V. (2025, November 24). Central Asia in transition: New regionalism, geopolitical realignment, and the post-carbon future (PONARS Eurasia Policy Memo No. 949). PONARS Eurasia.
6. Izteleuova, Y. (2026). Coordination of bilateral and multilateral cooperation in Central Asia under conditions of polycrisis. Frontiers in Political Science, 8, 1814186. https://doi.org/10.3389/fpos.2026.1814186
7. Karami, J., & Mozaffari-Falarti, M. (2026). Inter-regionalism and strategic adaptation in Central Asia: Economic development and geopolitical resilience in a multipolar order. Central Asian Survey. Advance online publication. https://doi.org/10.1080/02634937.2026.2629585
8. Khasanov, U. (2021, November 1). New regionalism in Central Asia. Valdai Discussion Club. https://valdaiclub.com/a/highlights/new-regionalism-in-central-asia/
9. Khasanov, U. (2025, March 4). Synergy of new regionalism. Valdai Discussion Club. https://valdaiclub.com/a/highlights/synergy-of-new-regionalism/
10. Kobilov, F. (2025). From geopolitical pendulum to regional player: Uzbekistan’s regional foreign policy following the leadership change in 2016. Central Asian Survey, 1-21. https://doi.org/10.1080/02634937.2025.2482186
11. Masharipov, J., & Khasanov, U. (2025). “Uzbekistan-2030”: A dual pursuit of economic diplomacy and regional integration for sustainable development in Central Asia. Journal of Central Asian Studies, 23(3), 74-89. https://doi.org/10.52536/3006-807X.2025-3.004
12. Mirziyoyev, S. M. (2025, November 13). Markaziy Osiyo yangi davr ostonasida. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining rasmiy veb-sayti. https://president.uz/oz/lists/view/8653
13. Mukasheva, Z., Akhmedyanova, D., & Nogayeva, A. (2026). Four voices, one region: Local and Western media coverage of regional relations in Central Asia. Central Asian Survey. Advance online publication. https://doi.org/10.1080/02634937.2025.2611917
14. Muratalieva, Z. (2026). Unpacking regionalism in Central Asia: Internal and external C5+1 formats. Central Asian Affairs, 13(1), 64-91. https://doi.org/10.30965/22142290-bja10080
15. Ostrowski, W., & Malikov, A. (2025). Energy rents, remittances and regional trade cooperation in Central Asia. Europe-Asia Studies, 77(5), 798-827. https://doi.org/10.1080/09668136.2025.2512119
16. Reuters. (2025, March 13). Kyrgyzstan and Tajikistan sign deal to end long-running border dispute. Reuters. https://www.reuters.com/world/asia-pacific/kyrgyzstan-tajikistan-sign-deal-end-long-running-border-dispute-2025-03-13/
17. Utebayev, A., Orinbay, K., Mukhamedkaziy, N., & Bagdat, A. (2026). Uzbekistan’s regional turn: Comparing Karimov and Mirziyoyev’s approaches to Central Asia. Eurasian Research Journal, 8(3), 297-324.
18. Yelmagambetova, G., Dalelkhan, A., & Lodhi, R. N. (2025). Bibliometric analysis of thematic networks in Central Asian integration literature: Trends, clusters, and emerging research directions. Journal of Central Asian Studies, 23(1), 95-111. https://doi.org/10.52536/3006-807X.2025-1.006