KO`P KOMPONENTLI YOQILG`I ARALASHMALARI BILAN ISHLAYDIGAN YUQORI BOSIMLI PURKASH TIZIMLI DVIGATELNI MODELLASHTIRISH VA UNING ISH SAMARADORLIGINI HAMDA EKOLOGIYAGA TA'SIRINI BAHOLASH
Keywords:
metanol, gidroksid gazi, HHO, tabiiy gaz, yuqori bosimli purkash, bevosita purkash, ichki yonuv dvigateli, matematik modellashtirish, yonish jarayoni, issiqlik samaradorligi, chiqindi gazlarAbstract
Ushbu tezisda metanol, gidroksid gazi (HHO) va tabiiy gaz aralashmasida ishlaydigan, yuqori bosimli bevosita purkash tizimiga ega ichki yonuv dvigatelining ish jarayonlarini matematik va sonli modellashtirish masalalari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotning asosiy maqsadi yonilg‘i tarkibi, purkash bosimi, purkash vaqti, havo-yonilg‘i nisbati hamda yonish jarayoni parametrlarining dvigatelning quvvati, burovchi momenti, issiqlik samaradorligi va chiqindi gazlar ko‘rsatkichlariga ta’sirini aniqlashdan iborat. Modelda metanol va tabiiy gazning energiya tashuvchi komponent sifatidagi xususiyatlari hamda HHO ning yonish jarayonini jadallashtiruvchi qo‘shimcha sifatidagi ta’siri hisobga olinadi. Taklif etilayotgan yondashuv turli yonilg‘i tarkiblarini yagona hisoblash tizimida taqqoslash va optimal ish rejimlarini aniqlash imkonini beradi.References
1. Numerical study on combustion and emission in a DISI methanol engine with hydrogen addition // International Journal of Hydrogen Energy. – 2016. – Vol. 41. – P. 647–655. DOI: 10.1016/j.ijhydene.2015.11.062.
2. High pressure direct injection of gaseous fuels using a discrete phase methodology for engine simulations // International Journal of Hydrogen Energy. – 2022. – Vol. 47. – P. 2017–2039. DOI: 10.1016/j.ijhydene.2021.10.235.
3. He, Longguo
Grekhov, L
Musabekov Z.
Mirzaabdullaev, J
Zhao, Jianhui. Research on the fluctuation mechanism and consistency optimization of injection quantity in methanol-diesel dual-fuel engines. International Journal of Engine ResearchArticle, College of Power and Energy Engineering, Harbin Engineering University, China, 2026, https://doi.org/10.1177/14680874261421539
4. International Renewable Energy Agency. Innovation Outlook: Renewable Methanol. Abu Dhabi: IRENA.
5. Zokirjon Musabekov, Jamshid Hakimov, Ergashev Botir. Ichki yonuv dvigatelida gaz almashinuvini hisoblash uchun differentsial tenglamalar. E3S Web Conf. (CONMECHYDRO - 2021). 264-jild, 2021 yil. 1-7- betlar. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202126401003 [2]
6. Ergashev B. Shodimetov Y., Musabekov Z., Uralova X. “Toshkent shahrining atmosfera havosi va boshqa ekotizim elementlarida kadmiy mavjudligini eksperimental tekshirish”.
7. Ergashev B. Shadimetov Y., Musabekov Z., Uralova H. “Experimental study on the presence of cadmium in the atmospheric air and other elements of the ecosystem of Tashkent”
8. Babayev R., Morén M., Johansson B. Comparative computational study of hydrogen and natural gas in high-pressure direct-injection (HPDI) compression-ignition engines: Combustion characteristics, thermal efficiency, and local pollutant and greenhouse gas emissions // Fuel. – 2025. – Vol. 395. – Article 135126. DOI: 10.1016/j.fuel.2025.135126.
9. Comparative study on combustion and emissions between methanol port-injection engine and methanol direct-injection engine with H₂-enriched port-injection under lean-burn conditions // Energy Conversion and Management. – 2019. – Vol. 200. – Article 112096.
10. Influence of methanol reformate injection strategy on performance, available exhaust gas enthalpy and emissions of a direct-injection spark ignition engine // International Journal of Hydrogen Energy. – 2017. – Vol. 42. – P. 15652–15668.