BIOLOGIYA TA’LIMIDA FUQAROLIK ILMIY TADQIQOTLARI YONDASHUVINI QO‘LLASH: MAHALLIY BIODIVERSITETNI O‘RGANISH ASOSIDA O‘QUVCHILARNING ILMIY SAVODXONLIGINI RIVOJLANTIRISH

Authors

  • Azimbayeva Sabohatjon Ilxombek qizi Author

Keywords:

biologiya ta’limi, fuqarolik ilmi, mahalliy biodiversitet, ilmiy savodxonlik, ekologik ta’lim

Abstract

Mazkur tezisda biologiya ta’limida fuqarolik ilmiy tadqiqotlari (citizen science) yondashuvidan foydalanishning metodik imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Yondashuv o‘quvchilarni tayyor biologik ma’lumotlarni o‘zlashtiruvchi emas, balki atrof-muhitni kuzatuvchi, ma’lumot to‘plovchi, tasniflovchi va ilmiy xulosalar chiqaruvchi faol ishtirokchiga aylantirishga xizmat qiladi. Tadqiqotda pedagogik adabiyotlarni tahlil qilish, metodik modellashtirish, taqqoslash va umumlashtirish usullaridan foydalanildi. Mahalliy o‘simliklar va hayvonlar xilma-xilligini kuzatish, biologik belgilarni qayd etish, ma’lumotlarni jadval va diagrammalarda ifodalash hamda natijalarni muhokama qilishga asoslangan o‘quv modeli taklif etildi. Tahlil shuni ko‘rsatadiki, bunday faoliyat biologik bilimlarni real muhit bilan bog‘lash, ilmiy savodxonlik, kuzatuvchanlik, ma’lumot bilan ishlash va ekologik mas’uliyatni rivojlantirish uchun sharoit yaratadi.

References

1. Bonney R., Cooper C.B., Dickinson J., Kelling S., Phillips T., Rosenberg

K.V., Shirk J. Citizen Science: A Developing Tool for Expanding Science Knowledge

and Scientific Literacy. BioScience, 2009.

2. Phillips T., Ballard H., Lewenstein B., Bonney R. Engagement in science

through citizen science: Moving beyond data collection. Science Education, 2019.

3. UNESCO. Education for Sustainable Development: A Roadmap. Paris:

UNESCO, 2020.

4. National Research Council. A Framework for K–12 Science Education.

Washington, DC: The National Academies Press, 2012.

5. UNESCO. Reimagining our futures together: A new social contract for

education. Paris: UNESCO, 2021.

Published

2026-09-24