ZAMONAVIY XALQARO TIZIMDA LIBERAL INTERNATSIONALIZM INQIROZI VA KO‘P QUTBLI DUNYO TARTIBOTINING SHAKLLANISHI

Authors

  • Parvina Isoyeva Author
  • Javohir Sobirov Author

Keywords:

Liberal internatsionalizm, ko‘p qutbli dunyo tartibi, global, kuchlar muvozanati, xalqaro munosabatlar, geosiyosiy raqobat, global boshqaruv, xalqaro tizim transformatsiyasi.

Abstract

Liberal xalqaro tartib nima sababdan inqirozga uchramoqda? So‘nggi o‘n yilliklarda global xalqaro tizim Ikkinchi jahon urushidan keyin shakllangan liberal xalqaro tartibning asoslariga jiddiy ta’sir ko‘rsatayotgan muhim o‘zgarishlarni boshdan kechirdi. Ko‘p tomonlama hamkorlik, xalqaro huquq ustuvorligi, iqtisodiy o‘zaro bog‘liqlik hamda demokratik qadriyatlarni ilgari surish kabi tamoyillarga asoslangan liberal internatsionalizm uzoq vaqt davomida xalqaro munosabatlarni shakllantiruvchi asosiy model sifatida xizmat qilgan. Biroq zamonaviy geosiyosiy jarayonlar ushbu modelning barqarorligi va samaradorligi masalasini yana kun tartibiga olib chiqmoqda. Yirik davlatlar o‘rtasidagi strategik raqobatning kuchayishi, yangi geosiyosiy aktorlarning paydo bo‘lishi, mintaqaviy mojarolar hamda xalqaro institutlar samaradorligining pasayishi liberal xalqaro tartib chuqur inqiroz bosqichiga kirayotganini ko‘rsatadi.

References

1. Ikenberry, G. J. (2020). The next liberal order. Foreign Affairs, 99(4),

133–142.

2. Nye, J. S. (2021). Power and interdependence with China. The

Washington Quarterly, 44(1), 7–21.3. Mearsheimer, J. J. (2021). The inevitable rivalry: America, China, and

the tragedy of great-power politics. Foreign Affairs, 100(6), 48–58.

4. Buzan, B. (2021). The reconfiguration of the international system.

International Affairs, 97(5), 1261–1280.

5. Acharya, A. (2020). The myth of the liberal order. Ethics &

International Affairs, 34(3), 271–283.

6. Zakaria, F. (2020). The rise of a multipolar world. Foreign Affairs,

99(3), 10–18.

7. Allison, G. (2020). The new great power competition. Foreign Affairs,

99(1), 18–26.

8. IMF. (2024). World Economic Outlook: Global Divergence and Risks.

Washington, DC.

9. World Bank. (2023). Global Economic Prospects. Washington, DC.

10.UNDP. (2022). Human Development Report. United Nations

Development Programme.

11.KHURRAMOV, M. (2026). THE ROLE OF UZBEKISTANKAZAKHSTAN TANDEM IN SHAPING CENTRAL ASIAN

INTEGRATION INITIATIVES. Global Science Review, 19(2), 56-

67.

12.Hurramov, М. К. (2022). Теоретические аспекты двусторонних

отношений между Узбекистаном и Казахстаном в 1991–2016

годах. Bulletin of the LN Gumilyov Eurasian National University.

Political Science. Regional Studies. Oriental Studies. Turkology

Series., 139(2), 129-138

Published

2026-04-24