VALYUTA RISKI, FOIZ STAVKALARI RISKI VA QAYTAMOLIYALASHTIRISH RISKINI STATISTIK BAHOLASH

Authors

  • Toqboyev Dilshodbek Elyor o'g'li Author
  • Zokirova Munisa Jamoliddin qizi Author

Keywords:

Valyuta riski, Foiz stavkalari riski, Qaytamoliyalashtirish riski, GARCH, VaR, NII simulyatsiyasi, NEV, Duratsiya, Stress-testlash, Oʻzbekiston

Abstract

Ushbu moliyaviy barqarorlikni taʼminlashda valyuta riski, foiz stavkalari riski va qaytamoliyalashtirish riskini statistik baholashning muhimligini oʻrganadi. Tadqiqot GARCH modellari, VaR, NII simulyatsiyasi, NEV tahlili, duratsiya va stress-testlash kabi ilgʻor statistik metodologiyalarni taklif etadi. Ishda har bir risk turining oʻziga xos xususiyatlari, ularni baholash usullari va risklar oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqliklar tahlil qilinadi. Oʻzbekiston moliyaviy bozori kontekstida ushbu metodologiyalarni qoʻllashning nazariy asoslari taqdim etilib, moliyaviy institutlar va regulyatorlar uchun amaliy tavsiyalar beriladi. Tadqiqot moliyaviy barqarorlikni mustahkamlash va risklarni boshqarish samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.

References

[1] Jorion, Philippe. Riskdagi Qiymat: Moliyaviy Riskni Boshqarish Uchun Yangi Mezon. New York: McGraw-Hill, 2007.

[2] Alexander, Carol. Bozor Riski Tahlili, Jild I: Moliyada Miqdoriy Usullar. Chichester: John Wiley & Sons, 2008.

[3] Engle, Robert F., and Jose V. Gonzalez-Rivera. "Valyuta bozorida volatillikni prognozlash." Amaliy Ekonometrika Jurnali, vol. 10, no. 4, 1995, pp. 369-381.

[4] Brunnermeier, Markus K., and Lasse H. Pedersen. "Bozor likvidligi va Moliyalashtirish likvidligi." Moliyaviy Tadqiqotlar Sharhi, vol. 22, no. 5, 2009, pp. 2201-2238.

[5] Gibson, Matthew, and Jeffrey M. Wrase. "Moliyaviy muassasalarda foiz stavkasi tavakkalchiligini o'lchash." Moliyaviy xizmatlar tadqiqotlari jurnali, vol. 14, no. 2, 1998, pp. 109-125.

Published

2026-05-15