BOSHLANG‘ICH SINF YOSHIDAGI O‘QUVCHILARNING BILISH JARAYONLARI HAMDA EMOTSIONAL-INTELLEKTUAL XUSUSIYATLARI

Authors

  • MELIQULOVA FARANGIZ TO‘LQIN QIZI Author

Keywords:

Boshlang‘ich sinf o‘quvchisi, bilish jarayonlari, kognitiv rivojlanish, emotsional-intellektual xususiyatlar, akademik emotsiyalar, epistemik emotsiyalar, emotsional regulyatsiya, kognitiv dissonans, o‘quv motivatsiyasi.

Abstract

Ushbu tizesda boshlang‘ich sinf yoshidagi o‘quvchilarning bilish jarayonlari (idrok, diqqat, xotira, tafakkur va xayol) hamda ularning emotsional-intellektual xususiyatlari o‘rtasidagi o‘zaro uzviy bog‘liqlik ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Kichik maktab yoshida yetakchi faoliyatning o‘yindan tizimli o‘quv faoliyatiga o‘tishi munosabati bilan barcha kognitiv funksiyalarning ixtiyoriylik va onglilik kasb etishi yoritilgan. Shuningdek, ta'lim jarayonida yuzaga keladigan epistemik va yutuq emotsiyalarining o‘quvchining aqliy faoliyatini rag‘batlantirishdagi o‘rni, kognitiv ziddiyatlarni yengib o‘tish orqali kashfiyot quvonchi va intellektual g‘ururni shakllantirish masalalari ochib berilgan. Maqolada o‘quvchilarning emotsional regulyatsiya ko‘nikmalarini rivojlantirish va sinfda qulay psixologik muhit yaratishning pedagogik ahamiyati asoslab berilgan.

References

1. Выготский Л.С. Мышление и речь. Психологические исследования. – М.-Л.: Государственное социально-экономическое издательство, 1934. – 362 с.

2. Бреслав Г.М. Психология эмоций. – М.: Смысл

Академия, 2004. – 544 с.

3. Leow M.H. Elementary Learners' Emotions, Emotion Regulation, and Enjoyment During Asynchronous Online Learning // International Electronic Journal of Elementary Education. – 2025. – Vol. 17, Issue 3. – P. 317-333.

4. Nishanova Z.T., Kamilova N.G., Abdullayeva D.U., Xolnazarova M.X. Rivojlanish psixologiyasi. Pedagogik psixologiya [Matn]: darslik. – Toshkent: «O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati» nashriyoti, 2018. – 600 b.

5. Cuisinier F., Clavel C., de Rosnay M., Pons F. Emotional experiences at elementary school: Theoretical and pragmatic issues // Emotions in research and practice. – Aalborg: Aalborg University Press, 2010. – P. 175-201.

6. Обухова Л.Ф. Возрастная психология. Учебник для вузов. – М.: Высшее образование

МГППУ, 2007. – 460 с.

7. Давыдов В.В. Проблемы развивающего обучения: Опыт теоретического и экспериментального психологического исследования. – М.: Педагогика, 1986. – 240 с.

8. Эльконин Д.Б. Психология обучения младшего школьника. – М.: Знание, 1974. – 64 с.

9. Lazarus R.S. Emotion and Adaptation. – New York: Oxford University Press, 1991. – 557 p.

10. Gross J.J. Emotion Regulation: Affective, Cognitive, and Social Consequences // Psychophysiology. – 2002. – Vol. 39, No. 3. – P. 281-291.

11. Божович Л.И. Личность и ее формирование в детском возрасте. – М.: Просвещение, 1968. – 464 с.

12. Рубинштейн С.Л. Основы общей психологии. – СПб.: Питер, 2002. – 720 с

Published

2026-10-18