MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTI PEDAGOGLARINING IJODIY FAOLLIGINI OSHIRISHDA DIREKTORNING BOSHQARUV ROLI

Authors

  • Nizamutdinova Ra’noxon Sotvoldiyevna Author

Keywords:

maktabgacha ta’lim tashkiloti, direktor, boshqaruv, pedagog, ijodiy faollik, kasbiy rivojlanish, motivatsiya, ta’lim sifati

Abstract

Maqolada maktabgacha ta’lim tashkiloti (MTT) direktorining boshqaruv faoliyati pedagoglarning ijodiy faolligini oshirishdagi o‘rni normativ-huquqiy hujjatlar, Milliy statistika qo‘mitasining 2021–2025-yillar ma’lumotlari va ilmiy adabiyotlar tahlili asosida yoritilgan. Statistik tahlil shuni ko‘rsatdiki, 2021–2025-yillarda MTT soni 27 198 tadan 39 283 taga (+44,4 %), tarbiyalanuvchilar soni 1 779,0 mingdan 2 533,3 ming nafarga (+42,4 %), pedagog xodimlar soni 117,0 mingdan 179,5 ming nafarga (+53,4 %) oshgan; 3–6 yoshli bolalarning qamrovi 62,0 % dan 74,0 % ga yetgan. Bitta pedagogga o‘rtacha 14,1 nafar bola, bitta MTTga esa o‘rtacha 4,6 nafar pedagog to‘g‘ri keladi, ya’ni jamoalar kichik va direktorning shaxsiy rahbarligi hal qiluvchi ahamiyatga ega. Tadqiqot natijasida direktorning boshqaruv rolining to‘rt komponentli modeli (strategik rejalashtirish; kasbiy rivojlantirish; motivatsiya; ijodiy muhit) hamda ijodiy faollik indeksining ko‘rsatkichlari taklif etildi.

References

10. Prezidentning O‘qituvchi va murabbiylar kuni arafasida pedagoglar bilan uchrashuvi. — https://president.uz/oz/lists/view/9678

11. Rajabova I.H., Orziyeva M. Maktabgacha ta’lim direktorining ta’lim-tarbiyaviy ishlarga rahbarlik qilishi // “Yangi O‘zbekiston — taraqqiyotning yangi bosqichi”da ijtimoiy-iqtisodiy fanlarni o‘qitishga zamonaviy yondashuvlar: Respublika ilmiy-amaliy onlayn konferensiya materiallari. — Buxoro, 2023 (6-dekabr). — B. 258–263. — https://journal.buxdu.uz/index.php/journals_buxdu/article/download/12009/7813/29425

12. Hasanova G.Q. Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida tizimli yondashuv … // Oriental Renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences. — B. 840–848. — https://www.oriens.uz/media/journalarticles/106_Hasanova_Gulnoz_Qosimovna_840-848.pdf

13. Maktabgacha ta’lim tashkilotida pedagog-tarbiyachilarni metodik qo‘llab-quvvatlashni tashkil etish texnologiyasi. — Zenodo, 2023. — https://zenodo.org/records/7632391

14. Malaka oshirish jarayonida maktabgacha ta’lim tashkilotlari direktorlarining liderlik sifatlarini rivojlantirish (dissertatsiya tadqiqoti materiallari). — Malakasini oshirish instituti. — https://api.ziyonet.uz/uploads/books/10012852/N6EWC2u2B3HDGYK.pdf

15. Sadikova D.X., Butayeva G.X. Maktabgacha ta’lim tashkilotlari tarbiyalanuvchilarining ijodkorligini ijtimoiy-pedagogik faoliyatda rivojlantirish texnologiyasi. — Zenodo. — https://zenodo.org/records/18907160

16. “Maktabgacha ta’lim va tarbiya to‘g‘risida”gi O‘RQ-595-son Qonun e’lon qilindi // Kun.uz, 10.01.2020. — https://kun.uz/news/2020/01/10/bolalar-bogchalari-turlari-guruhlar-toldirilishi-ish-rejimi-va-davlat-boshqaruvi

17. Pedagog maqomi, imtiyozlari va kafolatlari bo‘yicha 6 ta asosiy qoida // Infoedu.uz. — https://infoedu.uz/pedagog-maqomi-imtiyozlar-6-qoida

18. Maktabgacha va maktab ta’limi xodimlarini uzluksiz kasbiy rivojlantirish bo‘yicha qaror // Spot.uz, 25.06.2024. — https://www.spot.uz/oz/2024/06/25/professional-development/

19. Amabile T.M. Creativity in Context. — Boulder: Westview Press, 1996.

20. Bass B.M. Leadership and Performance Beyond Expectations. — New York: Free Press, 1985.

21. Deci E.L., Ryan R.M. The “what” and “why” of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior // Psychological Inquiry, 2000, 11(4), 227–268.

Published

2026-10-18