MARKAZIY OSIYO DAVLATLARINING AFG‘ONISTON BILAN CHEGARA XAVFSIZLIGI VA MIGRATSIYA JARAYONLARIGA MILLIY YONDASHUVLARI

Authors

  • Sevara Sadullayeva Author
  • F.O. Qo’ysinova Author

Keywords:

Chegara xavfsizligi, Afg‘oniston, Markaziy Osiyo, migratsiya, noqonuniy migratsiya, transchegaraviy jinoyatchilik, narkotrafik, terrorizm, gumanitar inqiroz, milliy xavfsizlik, xalqaro hamkorlik, geosiyosat, inson xavfsizligi, chegara boshqaruvi, xavfsizlik siyosati

Abstract

Ushbu maqolada Markaziy Osiyo davlatlarining Afg‘oniston bilan chegara xavfsizligini ta’minlash va migratsiya jarayonlarini boshqarish borasidagi milliy yondashuvlari kompleks tarzda tahlil qilinadi. Tadqiqotda chegara xavfsizligining nazariy asoslari (realizm, liberalizm va konstruktivizm yondashuvlari) yoritilib, Afg‘oniston bilan chegaralarning geosiyosiy va geografik xususiyatlari ochib beriladi. Shuningdek, noqonuniy migratsiya, transchegaraviy jinoyatchilik va gumanitar bosimning mintaqaviy xavfsizlikka ta’siri tahlil etiladi. O‘zbekiston, Tojikiston va Turkmaniston misolida milliy xavfsizlik strategiyalarining o‘ziga xos jihatlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, chegara xavfsizligini ta’minlash faqat harbiy choralar bilan cheklanmay, balki iqtisodiy rivojlanish, xalqaro hamkorlik va inson xavfsizligi tamoyillari bilan uyg‘un holda amalga oshirilishi lozim.

References

1. Buranov, S. M. (2020). Geopolitical aspects of Uzbekistan’s participation in the processes of stabilization of the situation in Afghanistan (PhD dissertation). Tashkent State University of Oriental Studies.

2. Marshall, T. (2015). Prisoners of geography: Ten maps that explain everything about the world. Scribner.

3. United Nations Office on Drugs and Crime. (2023). World drug report 2023. United Nations. https://www.unodc.org/

4. International Organization for Migration. (2022). World migration report 2022. IOM. https://www.iom.int/

5. United Nations High Commissioner for Refugees. (2023). Global trends: Forced displacement in 2023. UNHCR. https://www.unhcr.org/

6. Organization for Security and Co-operation in Europe. (2021). Border security and management in Central Asia. OSCE. https://www.osce.org/

7. United Nations Development Programme. (2022). Human development report 2022. UNDP. https://hdr.undp.org/

Published

2026-05-08