ADABIYOT ORQALI IQTISODIY ONGNI SHAKLLANTIRISH: ABDULLA QAHHOR IJODI MISOLIDA.

Authors

  • Uralova Jasmina Ikromjon qizi Author

Keywords:

iqtisodiy ong, Abdulla Qahhor, adabiy-iqtisodiy tahlil, moliyaviy savodxonlik, oʻzbek adabiyoti, tejamkorlik madaniyati, mehnat qadriyati, iqtisodiy tafakkur

Abstract

Ushbu ilmiy maqolada adabiyot va iqtisodiy ong shakllantirish o'rtasidagi munosabat buyuk oʻzbek yozuvchisi Abdulla Qahhor (1907–1968) ijodi misolida IMRAD standarti asosida tadqiq etiladi. Qahhorning hajviy, realistik va psixologik asarlarida iqtisodiy ong – tejamkorlik, mehnat qadriyati, moliyaviy mas’uliyat, resurslarni oqilona boshqarish – qanday badiiy yo'llar bilan akslanganligi tahlil qilinadi. Oʻzbekistonning 2023–2025 yillardagi rasmiy statistik ma’lumotlari – moliyaviy savodxonlik dinamikasi (41,2%→52,3%), iqtisodiy ong indeksi (44,3→53,8 ball), YaIM o'sishi (6,3%–7,2%) – bilan qiyosiy tahlil oʻtkaziladi. Tadqiqot natijasi shuni koʻrsatadiki, Qahhorning badiiy metodlari iqtisodiy ongni shakllantirishning toʻrtta mexanizmini – bilim uzatish, munosabat oʻzgartirish, xulq-atvor shakllantirish va jamiyatni transformatsiya qilish – samarali ishga soladi. Maqola adabiyot-iqtisodiyot fanlararo yoʻnalishiga yangi nazariy hissa sifatida oʻzbek ta’lim siyosati uchun amaliy tavsiyalarni ham oʻz ichiga oladi.

References

1. Dewey, J. (1916). Democracy and Education. New York: Macmillan.

Muallif iqtisodiy ong va ta'lim aloqasini asoslab beradi.

2. Nazarov, B. va Yusupov, K. (2023). Adabiyot va iqtisodiy tafakkur.

Oʻzbek tili va adabiyoti, 2, 38–54.

3. Hasanov, R. (2023). Oʻzbek adabiyotida ijtimoiy-iqtisodiy tanqid.

Toshkent: Fan nashriyoti.

4. Rashidov, G. (2023). Abdulla Qahhor va milliy ong. Toshkent: Sharq

nashriyoti.

5. Karimova, M. (2024). Abdulla Qahhor ijodida iqtisodiy qahramon obrazi.

Toshkent

6. Turgunov, S. (2024). Sovet davri oʻzbek nasrida mehnat obrazi. Doktorlik

dissertatsiyasi. OʻzMU, Toshkent.

7. Mirziyoyev, Sh. M. (2023). Yangi Oʻzbekiston strategiyasi. Toshkent:

Oʻzbekiston nashriyot-matbaa ijodiy uyi.

8. Qahhor, A. (1958). Sinchalak. Toshkent: Oʻzdavnashr. Kolxoz tizimidag-i

mehnat munosabatlari va xoʻjalik boshqaruvi tanqidi.

9. Qahhor, A. (1943). Sarob. Toshkent: Oʻzdavnashr. Asardagi bosh

qahramon Saidahmad iqtisodiy irodasizlikning badiiy timsoli.

10. Karimova, M. (2024) Abdulla Qahhor ijodida iqtisodiy qahramon obrazi.

Toshkent: OʻzMU nashri.

11. Qahhor, A. (1935) Bemor. Toshkent: Oʻzdavnashr.

12. Qahhor, A. (1935) Dahshat. Toshkent: Oʻzdavnashr.

13. Qahhor, A. (1943) Sarob. Toshkent: Oʻzdavnashr.

14. Qahhor, A. (1944) Anor. Toshkent: Oʻzdavnashr.

15. Qahhor, A. (1958) Qo'shchinor chiroqlari. Toshkent: Oʻzdavnashr.

16. Qahhor, A. (1958) Sinchalak. Toshkent: Oʻzdavnashr.

Published

2026-05-08