ADABIYOT ORQALI INSON MA’NAVIYATINI SHAKLLANTIRISH MASALASI
Keywords:
ma’naviyat, badiiy adabiyot, estetik ong, komil inson, milliy o‘zlik, kitobxonlik madaniyati, globallashuv, axloqiy tarbiya, badiiy tafakkur, filologiya, pedagogik texnologiyalar, qadriyatlar tizimi, mutolaa, intellektual salohiyatAbstract
Mazkur maqolada badiiy adabiyotning inson ma’naviy dunyosini boyitish, axloqiy qiyofasini shakllantirish va estetik didini o‘stirishdagi o‘rni hamda ahamiyati ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqot davomida globallashuv jarayonlari jadallashgan hozirgi davrda yoshlar ongida milliy va umuminsoniy qadriyatlarni qaror toptirishda adabiyotning o‘ziga xos ta’sir mexanizmlari yoritib berilgan. Shuningdek, mumtoz va zamonaviy adabiyot namunalarining shaxs psixologiyasiga ta’siri, kitobxonlik madaniyatini yuksaltirishning pedagogik-psixologik asoslari o‘rganilgan. Maqolada Alisher Navoiy, Abdulla Qodiriy kabi buyuk so‘z san’atkorlarining asarlari misolida “komil inson” g'oyasining badiiy talqini va uning bugungi kundagi dolzarbligi asoslab berilgan. Tadqiqotning xulosaviy qismida adabiyot orqali ma’naviy-axloqiy tarbiyani tizimli yo‘lga qo‘yish bo‘yicha amaliy taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan. Maqola filologlar, pedagoglar, psixologlar va keng kitobxonlar ommasi uchun mo‘ljallangan bo‘lib, u inson kapitalini rivojlantirishda badiiy tafakkurning rolini ochib berishga xizmat qiladi.References
1. Mirziyoyev Sh.M. Milliy taraqqiyot yo‘limizni qat’iyat bilan davom ettirib, yangi bosqichga ko‘taramiz. – Toshkent: O‘zbekiston, 2017.
2. Alisher Navoiy. Mahbub ul-qulub. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi NMIU, 2011.
3. Abdulla Qodiriy. O‘tkan kunlar. – Toshkent: Sharq, 2014.
4. Abdulla Avloniy. Turkiy Guliston yoxud axloq. – Toshkent: O‘qituvchi, 1992.
5. Karimov N. va boshqalar. XX asr o‘zbek adabiyoti tarixi. – Toshkent: O‘qituvchi, 1999.
6. To'xliyev B. Adabiyot o'qitish metodikasi. - Toshkent: Yangi asr avlodi, 2006.
7. Yo‘ldoshev Q. Yonayotgan so‘z. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2006.
8. Chingiz Aytmatov. Asrga tatigulik kun. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi NMIU, 2018.
9. Sharafiddinov O. Ijodning toza buloqlari. – Toshkent: Adabiyot va san’at, 1988.
10. Fromm E. To Have or to Be? – New York: Harper & Row, 1976.
11. Rasulov Y. Psixologiya va adabiyot. – Toshkent: Fan, 2005.
12. Qo‘shjonov M. Qodiriy – o‘zbek romanchiligining asoschisi. – Toshkent: Fan, 1973.
13. Nazarov B. O‘zbek adabiy tanqidchiligi tarixi. – Toshkent: Fan, 2012.
14. Boltaboyev H. Fitrat va jadidchilik. – Toshkent: Fan, 2007.
15. Yusupov E. Ma’naviyat asoslari. – Toshkent: Universitet, 1998.
16. Erkin Vohidov. So'z latofati. - Toshkent: O'zbekiston, 2014.
17. Abdulla Oripov. Tanlangan asarlar. - Toshkent: Sharq, 2001.
18. O'zbek tili va adabiyoti jurnali, 2020-2023 yillar sonlari.
19. Aristotle. Poetics. (Translation by S.H. Butcher). - London: Macmillan, 1902.
20. Bloom H. The Western Canon: The Books and School of the Ages. - New York: Harcourt Brace, 1994.