MUQIMIY HAJVIYOTIDA BOZORDAGI NARX-NAVONING OSHISHI VA XALQ TURMUSH TAHLILI.

Authors

  • Shoyimova Sevinch Kamol qizi Author
  • Axmedov Xasan Ruzibayevich Author

Keywords:

Muqimiy, hajviyot, narx-navo, bozor iqtisodiyoti, XIX asr O'rta Osiyo, xalq turmushi, ijtimoiy tanqid, o'zbek adabiyoti, istehzo, mustamlaka davri

Abstract

Ushbu maqolada XIX asrning ikkinchi yarmida yashab ijod etgan o'zbek shoiri Muhammad Aminxo'ja Muqimiy hajviy asarlarida bozordagi narx-navoning oshishi va xalq turmushining yomonlashishi masalasi adabiyotshunoslik hamda tarix fanlari kesimida kompleks tarzda tahlil qilinadi. Maqola Muqimiyning asosiy hajviy asarlari matniga asoslanib, unda narx-navo muammosining badiiy ifodalanish usullari, qo'llangan hajviy vositalar va ularning ijtimoiy-iqtisodiy bilan bog'liqligi o'rganiladi. Tadqiqot natijasida shoir asarlarida narx oshishining xalq hayotiga ta'siri beshta asosiy hajviy uslub orqali tasvirlanishi aniqlandi. Tarixiy statistik ma'lumotlar asosida 1860–1905-yillar davomida asosiy iste'mol tovarlarining narxi 163–300 foizga oshganligi va xalqning turmush darajasi keskin pasayganligi ko'rsatildi. Ushbu tadqiqot Muqimiy merosini zamonaviy iqtisodiy-ijtimoiy tarix kontekstida qayta baholash imkonini beradi.

References

1. Abdullayev, S. (2017). XIX asrda O'rta Osiyo xalqlarining turmush tarzi.

Toshkent: O'zbekiston.

2. Aliyeva, N. (2016). Rus mustamlakachiligi davrida Turkiston bozor

munosabatlari. Iqtisodiyot va jamiyat, 3, 15–24.

3. Fitrat, A. (1927). Adabiyot qoidalari. Samarqand: Zarafshon nashriyoti.

4. Holmatov, J. (2014). Farg'ona vodiysi bozorlarining XIX asr tarixiga doir.

O'zbekiston tarixi, 3, 19–28.

5. Isoqov, M. (2018). XIX asr oxiri Farg'ona vodiysida iqtisodiy ahvol. Tarix va

zamonaviy boshqaruv, 2, 44–52.

6. Karimov, I. (2019). O'zbek adabiyotida realizm. Toshkent: Yangi asr avlodi.

7. Mirzayev, T. (2012). Muqimiy va xalq ijodi. Toshkent: Fan nashriyoti.

8. Muqumiy (Muhammad Aminxo'ja Muqimiy). (1979). Asarlar to'plami. 3

jildlik. Toshkent: G'afur G'ulom nomidagi Adabiyot va san'at nashriyoti.

9. Nazarov, Q. (2020). Muqimiy she'rlarida narx-navo va savdo masalalari.

Sharqshunoslik, 1, 61–70.

10. Qodirov, P. (2003). O'zbek adabiyoti tarixi. Toshkent: O'zbekiston.

11. Rashidova, D. (2022). Muqimiy hajviyotida til va uslub xususiyatlari. Til va

adabiyot ta'limi, 1, 35–42.

12. Saidov, U. (2023). Hajviy adabiyotda iqtisodiy zulm tasviri: Muqumiy

tajribasi. Filologiya, 4, 77–86.

13. Tursunov, H. (2008). O'zbek hajviy she'riyatining poetik xususiyatlari.

Toshkent: Fan nashriyoti.

14. Xoliqova, R. (2015). Muqimiy hajviyotida ijtimoiy muammolar. O'zbek tili

va adabiyoti, 4, 23–29.

15. Yusupov, A. (2021). Muqimiy asarlarida ijtimoiy-iqtisodiy muammolar.

Filologiya masalalari, 2, 88–97.

Published

2026-05-10