MUHIT PH QIYMATI VA OSH TUZI KONSENTRATSIYASINING GELATIN ERITMALARINING QOVUSHQOQLIGI HAMDA GEL HOSIL BO'LISH VAQTIGA TA'SIRI
Keywords:
Gelatin, pH ko'rsatkichi, izoelektrik nuqta, osh tuzi ($NaCl$), qovushqoqlik, gel hosil bo'lish vaqti, Debay-Xyukkel buluti, elektrostatik ekranlanish, degidratatsiya, reologiyaAbstract
Ushbu maqolada muhitning vodorod ko'rsatkichi hamda osh tuzi konsentratsiyasining gelatin eritmalariga ko'rsatadigan kompleks ta'siri tadqiq etilgan. Izlanishda gelatining izoelektrik nuqtasidagi va undan chetlashgandagi konformatsion o'zgarishlari batafsil tahlil qilingan. Shuningdek, kislotali hamda ishqoriy muhit sharoitlarida makromolekulalarning zaryadlanishi va ularning eritmalar reologiyasiga ta'siri ko'rib chiqilgan. Tizimga kiritilgan neytral elektrolit konsentratsiyasining oqsil zanjirlari gidratatsiyasi va ionli ekranlanish mexanizmlariga ta'siri yoritib berilgan. Maqolada ushbu omillarning eritma qovushqoqligi hamda gel hosil bo'lish vaqti o'rtasidagi o'zaro bog'liqligi ilmiy jihatdan asoslangan. Olingan natijalar turli sanoat tarmoqlarida gelatindan foydalanish jarayonlarini maqbullashtirishga xizmat qiladi.References
1. Yo'ldoshev, J. S., & Ahmedov, K. S. (2018). Kolloid kimyo. Toshkent: "O'zbekiston" nashriyoti.
2. Johnston-Banks, F. A. (1990). Gelatin. In Food Gels (pp. 233-289). Springer, Dordrecht.
3. Rahmonov, A. R., & Sodiqov, H. M. (2020). Oqsil moddalar eritmalarining reologik va strukturaviy-mexanik xossalari. O'zbekiston Kimyo Jurnali, (3), 54-61.
4. Ward, A. G., & Courts, A. (Eds.). (1977). The Science and Technology of Gelatin. Academic Press, London.
5. Xalilov, U. M., & Ismailov, I. I. (2021). Yuqori molekulali birikmalar kimyosi va fizikasi. Toshkent: "Universitet".
6. Normand, V., Muller, S., Ravey, J. C., & Parker, A. (2000). Gelation point of gelatin solutions as a function of temperature and salt concentration. Macromolecules, 33(3), 1063-1071.
7. Pang, Z., Deeth, H., Yang, H., Bansal, N., & Liu, X. (2014). Evaluation of rheological and gel properties of gelatin affected by pH and ionic strength. International Journal of Food Properties, 17(9), 2010-2022.
8. Toshmatov, N. B., & Saidov, B. O. (2022). Elektrolitlar va pH muhitining polimer gidrogellar mustahkamligiga ta'siri. O'zbekiston Texnika va Texnologiya Jurnali, 2(1), 112-118.