FANNI O’RGANISH BO’YICHA BILIM, KO’NIKMA VA MALAKASI BILAN BOG’LIQ BILISH FAOLIYATINI TASHKIL QILISH
Keywords:
bilish faoliyati, kognitiv iyerarxiya, reproduktiv daraja, interpretiv tahlil, ko‘nikma va malaka, muammoli ta’lim, metakognitiv strategiya, interleaving, pedagogik tashxis, fasilitatsiya.Abstract
Maqolada oliy ta’lim tizimida talabalarning bilish faoliyatini tashkil etish, ularni passiv tinglovchidan faol tadqiqotchiga aylantirishning pedagogik mexanizmlari yoritilgan. Bilish faoliyatining iyerarxik tuzilishi (reproduktiv, interpretiv, amaliy va ijodiy darajalar) hamda bilimni ko‘nikma va malakaga aylantirishning "mashq zanjiri" bosqichlari tahlil qilingan. Shuningdek, maqolada muammoli ta’lim, metakognitiv strategiyalar va "interleaving" (aralashtirib o‘rganish) kabi zamonaviy metodlarning kognitiv rivojlanishdagi o‘rni asoslab berilgan. Pedagogik tashxis vositalari yordamida o‘quv jarayonini optimallashtirish va talabalarning mustaqil o‘rganish qobiliyatini oshirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ilgari surilgan.References
1. Xutorskiy A.V. O‘quv-bilish faoliyatining iyerarxik tuzilishi va rivojlanish
bosqichlari. Pedagogika jurnali, 2023. № 4. 45-52-b.
2. Blum B.S. Bilish darajalari taksonomiyasi: reproduktiv, interpretiv, amaliy va
ijodiy bosqichlar. Ta’lim metodologiyasi, 1956 (o‘zbek tiliga tarjima, 2022). 12-
28-b.
3. Qodirova M. Mnemonika va klasterlar yordamida bilimlarni mustahkamlash
metodlari. Boshlang‘ich ta’lim jurnali, 2024. № 2. 67-74-b.
4. Karimova M.X. Metakognitiv strategiyalarning o‘quvchilarning mustaqil ta’lim
ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi roli. Ustozlar uchun, 2025. № 3. 84-b.
5. Sodirzoda M.M. Metakognitiv o‘qish ko‘nikmalarini shakllantirishda
gamifikatsiya elementlari. Farg‘ona metod jurnali, 2025. 2419-b.
6. Nurmatov S. Murakkab masalalarni yechishda metakognitiv strategiyalarning
roli. CyberLeninka ilmiy platformasi, 2025. 1-15-b.
7. Orinova N.M. Umumiy pedagogika: muammoli ta’lim va mashq zanjiri. Ta’lim
universiteti nashriyoti, 2024. 150-170-b.
8. To‘xtaeva Sh. Pedagogik diagnostika va korrektsiya usullari oliy
ta’limda. CSPU ilmiy jurnal, 2023. 20-35-b.
9. Rahimova D. Interleaving (arashtirib o‘rganish) metodining kognitiv
samaradorligi. Ta’lim innovatsiyalari, 2024. № 1. 55-62-b.
