OQ DOG'LI GUL BRONZA QO'NG'IZINING BIOLOGIK-EKOLOGIK XUSUSIYATLARI, ZARAR KELTIRISH DARAJASI VA UNGA QARSHI INTEGRATSIYALASHGAN HIMOYA CHORALARINI TAKOMILLASHTIRISH

Authors

  • Begmatov Shavkat Shaxitovich Author
  • Nasirov Chingizxan Sultanovich Author

Keywords:

Oxythyrea funesta, oq dog'li gul bronza qo'ng'izi, Scarabaeidae, Cetoniinae, biologik-ekologik xususiyat, rivojlanish sikli, lichinka, imago, zararkunanda gullar, polifag, iqtisodiy zarar chegarasi, IPM, feromon tuzoqlar, VARb3k, lavandulol, anetol, Scolia hirta, O'zbekiston.

Abstract

Oq dog'li gul bronza qo'ng'izi DASHScarabaeidae oilasiga mansub, Yevropa, G'arbiy Palearktika va Yaqin Sharqda keng tarqalgan polifag zararkunanda hasharotdir. Maqolada turning morfologik belgilari, yillik rivojlanish sikli, lichinka va imago bosqichlarining ekologik xususiyatlari, zarar keltirish darajasi (iqtisodiy zarar chegarasi) hamda unga qarshi agrotexnik, mexanik, biologik, tuzoq va kimyoviy usullarni qamrab olgan integratsiyalashgan himoya choralarining (IPM) takomillashtirish yo'llari tahlil qilingan. Adabiyotlar tahlili, daladagi monitoring (Subchev va boshq., 2012; Vuts va boshq., 2008; UASVM Cluj tajribalari, 2020–2022) hamda Betaren-Agrostory amaliy tavsiyalari asosida O'zbekiston sharoitida gul, meva va polifag ekinlar uchun samarali IPM sxemasi ishlab chiqilgan.

References

1. Oxythyrea funesta (Poda, 1761) // Wikipedia, the Free Encyclopedia. URL: https://en.wikipedia.org/wiki/Oxythyrea_funesta

2. Vondracek D., Hadjiconstantis M., Sipek P. Immature stages of the genus Oxythyrea (Coleoptera: Scarabaeidae: Cetoniinae) with a key to third instar larvae. // Zootaxa. — 2018. — Vol. 4486(4). URL: https://www.researchgate.net/publication/327980727

3. Mico E., Moron M.A., Galante E. Larval morphology enhances phylogenetic reconstruction in Cetoniidae (Coleoptera: Scarabaeoidea). // Systematic Entomology. — 2008. — Vol. 33(1). — P. 128–144. DOI: 10.1111/j.1365-3113.2007.00399.x

4. Subchev M., Toshova T., Andreev R. va boshq. Using floral baited colour traps for detection and seasonal monitoring of Oxythyrea funesta (Poda) in Bulgaria. // Acta Zoologica Bulgarica. — 2012. — Vol. 64(4). — P. 439–444. URL: https://acta-zoologica-bulgarica.eu/downloads/acta-zoologica-bulgarica/2012/64-4-439-444.pdf

5. Vuts J., Imrei Z., Toth M. Development of an Attractant-Baited Trap for Oxythyrea funesta Poda. // Zeitschrift fur Naturforschung C. — 2008. — Vol. 63(9–10). — P. 761–768. DOI: 10.1515/znc-2008-9-1023

6. Monitoring of Oxythyrea funesta and Tropinota hirta in blackberry and black currant plantations in Cluj County, Romania (2020–2022). // Agriculture, UASVM Cluj-Napoca. URL: https://journals.usamvcluj.ro/index.php/agriculture/article/view/14390/12998

7. Banza P., Evans D.M., Medeiros R. va boshq. Short-term positive effects of wildfire on diurnal insects and pollen transport in a Mediterranean ecosystem. // Ecological Entomology. — 2021. URL: https://resjournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/een.13082

8. Horak J. Threatened or harmful? Opportunism across spatial scales apparently leads to success during extralimital colonisation. URL: https://www.researchgate.net/publication/301558834

9. Bronzovka mokhnataya (Oxythyrea funesta): mery borby i preparaty. // Betaren.ru. URL: https://betaren.ru/harmful/vrediteli/vrediteli-rapsa/bronzovka-mokhnataya/

10. Olenka mokhnataya — vreditel tsvetkov. // AgroStory. URL: https://agrostory.com/info-centre/knowledge-lab/alenka-hairy-pollen-beetle-a-pest/

Published

2026-10-11