СУВ РЕСУРСЛАРИДАН ТЕЖАМКОР ФОЙДАЛАНИШНИНГ ИҚТИСОДИЙ МЕХАНИЗМЛАРИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ

Authors

  • Хайруллаева Азиза Зиёдуллаевна Author
  • Хайруллаев Акмал Икромович Author

Keywords:

сув ресурслари, тежамкорлик, иқтисодий механизм, тариф, субсидия, томчилатиб суғориш, сув истеъмолчилари уюшмаси, рақамлаштириш.

Abstract

Ушбу мақолада сув ресурсларидан тежамкор фойдаланишнинг иқтисодий механизмлари — тариф–солиқ сиёсати, сув олиш лимитлари ва шартнома тизими, давлат рағбатлантиришлари (субсидиялар, солиқ имтиёзлари), институционал ислоҳотлар ҳамда рақамли ҳисобга олиш инфратузилиси таҳлил қилинган. Ўзбекистонда умумий сув истеъмолининг тахминан 90 фоизи қишлоқ хўжалигига тўғри келиши, тупроқли каналларда йўқотишлар юқорилиги ва иқлим ўзгариши оқибатида сув ресурсларини қайта баҳолаш зарурлиги асосланган. Сув тежовчи суғориш технологияларини жорий этиш бўйича қабул қилинган меъёрий ҳуқуқий ҳужжатлар таснифланган ва уларнинг амалий самарадорлигини ошириш бўйича таклифлар ишлаб чиқилган.

References

1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 10 июлдаги ПФ-6024-сон «Ўзбекистон Республикаси сув хўжалигини ривожлантириш тизимини тубдан такомиллаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги Фармони // lex.uz/docs/4892953

2. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 1 мартдаги ПҚ-144-сон «Қишлоқ хўжалигида сувни тежайдиган суғориш технологияларини кенг жорий этиш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги қарори // lex.uz/docs/5884584

3. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 1 апрелдаги ПҚ-107-сон «Сув ресурсларидан фойдаланишга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги қарори // lex.uz/docs/6420836

4. Ўзбекистон Республикасининг Сув кодекси (янги тахрири) // lex.uz

hudud24.uz/news/suv-kodeksi-kandai-zhikhatlarni-uz-ichiga-olgan-mukhim-6-zhikhat

5. Қишлоқ хўжалигидаги сувнинг 36 фоизи тупроқли канал ва ўзанларда исроф бўлмоқда // Gazeta.uz, 20.10.2023 // www.gazeta.uz/oz/2023/10/20/water/

6. IWMI. Uzbekistan: Water use in the country is highly dependent on irrigation // www.iwmi.org/where-we-work/uzbekistan/

7. World Bank. Uzbekistan to Modernize Its Irrigation Infrastructure with World Bank Support. Press-release, 2025 // www.worldbank.org

8. Сув хўжалигининг қуйи тизими ривожлантириш тўғрисида // ЎзР Ҳукумати портали // gov.uz/uz/suvchi/news/view/76433

9. Сув кодекси қандай жиҳатларни ўз ичига олган. Муҳим 6 жиҳат // hudud24.uz

10. Мавлянова Г.Д. Ўзбекистонда томчилатиб суғориш ва унинг самарадорлиги // Аграр илмлар. – 2020. // cyberleninka.ru/article/n/zbekistonda-tomchilatib-su-orish-va-uning-samaradorligi

11. Сув танқислиги бўйича давлатлар рейтинги эълон қилинди // Qalampir.uz // qalampir.uz/news/suv-tank-isligi-buyicha-davlatlar-reytingi-e-lon-k-ilindi-7103

12. Bhaduri A., Djanibekov N. Adoption of Water-Efficient Technology: Role of Water Price Flexibility, Tenure Uncertainty and Production Targets in Uzbekistan. – 2015 // ageconsearch.umn.edu/record/211336

13. Abdullaev I., De Fraiture C., Giordano M. et al. Agricultural water use and trade in Uzbekistan: Situation and potential impacts of market liberalization // International Journal of Water Resources Development. – 2009. // doi.org/10.1080/07900620802517533

14. Vinokurov E., Ahunbaev A., Chuyev S. et al. Efficient irrigation and water conservation in Central Asia. – 2023 // papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=4634995

15. Томчилатиб суғориш — тежамкор ресурслар истиқболи // Экоҳаёт газетаси // www.ekogazeta.uz/xabarlar/7110

16. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 11 декабрдаги ПФ-982-сон қарори: сув истеъмолчилари уюшмалари фаолиятининг устувор йўналишлари // lex.uz/ru/docs/-4640131

17. Сув ресурсларидан фойдаланиш самарадорлигини ошириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида (ПҚ-47, 05.02.2026 й.) // yuz.uz/oz/news/suv-resurslaridan-foydalanish-samaradorligi-oshiriladi

president.uz/uz/lists/view/8901

Published

2026-10-12