KOʼKS ORALIGʼI ENTEROGEN KISTALARINING NUR TASHXISI XUSUSIYATLARI VA DIFFERENSIAL DIAGNOSTIKA MEZONLARI
Keywords:
koʼks oraligʼi enterogen kistalari, nur tashxisi, kompyuter tomografiyasi, magnit-rezonans tomografiya, differensial diagnostika, tugʼma anomaliyalarAbstract
Koʼks oraligʼi enterogen kistalari kam uchraydigan, ammo klinik jihatdan muhim tugʼma anomaliyalar boʼlib, ular embrional rivojlanish davrida birlamchi ichak naychasidan kelib chiqadi va koʼpincha orqa koʼks oraligʼining pastki boʼlimlarida joylashadi. Ushbu kistalar asimptomatik kechishi mumkin boʼlsa-da, asoratlanganda jiddiy klinik koʼrinishlarni keltirib chiqaradi. Ularning aniq tashxisi, ayniqsa differensial diagnostikasi, bemor prognozi va davolash strategiyasini belgilashda hal qiluvchi ahamiyatga ega. Zamonaviy nur tashxisi usullari, xususan, kompyuter tomografiyasi (KT) va magnit-rezonans tomografiya (MRT) bu jarayonlarda muhim rol oʼynaydi. Biroq, koʼks oraligʼi enterogen kistalarining nur tashxisi xususiyatlari, ayniqsa ularni boshqa mediastinal patologiyalardan differensial tashxislashda zamonaviy usullarning imkoniyatlari va diagnostik mezonlari hali toʼliq tizimlashtirilmagan va amaliyotda optimallashtirilmagan. Ushbu tadqiqotning maqsadi koʼks oraligʼi enterogen kistalarining nur tashxisi xususiyatlarini, jumladan rentgenografiya, KT va MRT usullarining diagnostik ahamiyatini chuqur oʼrganish hamda differensial tashxis mezonlarini aniqlashdan iborat. Kistalarning etiologiyasi embrional rivojlanishning dastlabki bosqichlariga borib taqaladi, morfologik jihatdan ular bir yoki koʼp kamerali, silliq devorli boʼlib, ichki yuzasi meʼda, ingichka ichak yoki yoʼgʼon ichak epiteliysi bilan qoplangan boʼladi. Meʼda epiteliysi mavjud boʼlgan holatlarda, kista devori xlorid kislota va oshqozon fermentlarini ishlab chiqarishi mumkin, bu esa yalligʼlanish, yaralar, qon ketishi va hatto perforatsiyaga olib kelishi mumkin. Klinik koʼrinishlari kistaning oʼlchami, joylashuvi va asoratlari bilan bevosita bogʼliq boʼlib, kichik kistalar koʼpincha asimptomatik kechadi, ammo oʼsishi yoki asoratlanishi yoʼtal, hansirash, takroriy pnevmoniya, disfagiya, qon qusish, qora najas, isitma va koʼkrak qafasida ogʼriq kabi jiddiy belgilarni keltirib chiqaradi.References
[1] Shamsiyev A.M., Shamsiyev A.A., Shamsiyev Sh.A. Ko'krak qafasi a'zolari kasalliklari nur tashxisi. Darslik. – Samarqand, 2021. – 320 b.
[2] Karimov M.A., Karimov N.M. Ko'krak qafasi a'zolari kasalliklarida nur tashxisi usullarining ahamiyati // Tibbiyotda yangi kun. – 2022. – № 2 (40). – B. 121-125.
[3] Aliyev R.A., Shamsiyev Sh.A. Bolalarda ko'krak qafasi o'smalari va kistalarining nur tashxisi // Pediatriya. – 2023. – № 1. – B. 87-91.
[4] Aliyev R.A. Bolalarda ko'krak qafasi o'smalari va kistalarining kompleks nur tashxisi va davolash taktikasi. Tibbiyot fanlari bo'yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. – Samarqand, 2022. – 48 b. – http://sammu.uz/uploads/files/2022/07/2022-07-29-10-39-32-550.pdf
[5] Abdullayev J.A., Xudoyberdiyeva M.N. Ko'krak qafasi a'zolari kasalliklarida KT va MRT diagnostikasining ahamiyati // O'zbekiston tibbiyot jurnali. – 2021. – № 3. – B. 112-116.
[6] Xolmatov S.A., Raxmatullayeva D.T. Ko'krak qafasi o'smalari va kistalarining differensial nur tashxisi // Journal of Clinical and Experimental Medical Research. – 2023. – № 1. – B. 78-82.
[7] Qodirov A.B., Mirzayeva Z.M. Mediastinal kistalarning nur tashxisi xususiyatlari va ularni differensial diagnostikasi // International Journal of Medical and Pharmaceutical Sciences. – 2022. – Vol. 2, Issue 3. – B. 15-19.
[8] Xudoyberdiyev B.T., Ismoilov S.M. Ko'krak qafasi a'zolari kasalliklarida zamonaviy nur tashxisi usullari // Journal of Advanced Medical and Pharmaceutical Sciences. – 2023. – Vol. 3, Issue 1. – B. 45-49.
[9] Kim M.S., Lee J.H., Kim H.S. Congenital cysts of the mediastinum: a comprehensive review of imaging features and clinical management // Korean Journal of Radiology. – 2021. – Vol. 22, № 1. – P. 1-15. – https://doi.org/10.3348/kjr.2020.0461
[10] Abdel Razek A.B., El-Baz A.S., El-Metwally S.M. Imaging of mediastinal masses: an update // Insights into Imaging. – 2020. – Vol. 11, № 1. – P. 1-17. – https://doi.org/10.1186/s13244-020-00842-w
[11] Chen J., Li Y., Wang X. Foregut duplication cysts: a comprehensive review of imaging features and clinical management // Journal of Thoracic Disease. – 2022. – Vol. 14, № 7. – P. 2568-2579. – https://doi.org/10.21037/jtd-22-386
[12] Singh S.K., Gupta A.K., Kumar S. CT and MRI features of mediastinal cysts: a pictorial review // Indian Journal of Radiology and Imaging. – 2021. – Vol. 31, № 2. – P. 220-228. – https://doi.org/10.4103/ijri.IJRI_261_20
[13] Sharma A.K., Gupta R.K., Singh S.K. Pediatric mediastinal masses: a review of imaging features // Journal of Clinical Imaging Science. – 2020. – Vol. 10. – P. 1-10. – https://doi.org/10.25259/JCIS_14_2020
[14] Zhang L., Wang Y., Liu H. Differentiation of mediastinal bronchogenic and enterogenic cysts: imaging features and clinical implications // European Journal of Radiology. – 2023. – Vol. 165. – P. 110940. – https://doi.org/10.1016/j.ejrad.2023.110940
[15] Ismoilova G.A., Raximova Z.B. Mediastinal kistalarning MRT diagnostikasida yuqori aniqlikdagi tasvirlash usullarining o'rni // Journal of Medical and Health Sciences. – 2023. – Vol. 4, Issue 2. – B. 88-92.
[16] Shamsiyev A.M., Shamsiyev Sh.A. Ko'krak qafasi patologiyalarida nur tashxisi usullarining rivojlanishi // Tibbiyotda yangi kun. – 2020. – № 4 (32). – B. 105-109.