THE COGNITIVE AND NEUROBIOLOGICAL PECULIARITIES OF THE BILINGUAL BRAIN

Authors

  • Xolmirzayeva Fotima Jamshidovna Author
  • Xolmirzayeva Zuxra Jamshidovna Author

Keywords:

Bilingvizm, neyroplastiklik, kognitiv nazorat, ijro etuvchi funksiyalar, kulrang modda, oq modda, kognitiv zaxira, diqqatni jamlash, neyrolingvistika, miya strukturasi, vazifalar almashinuvi, neyroprotektsiya, til o‘zlashtirish.

Abstract

Ushbu maqolada ikki tilda so‘zlashuvchi insonlar miyasining kognitiv va neyrobiologik o‘ziga xosliklari tadqiq etiladi. Tadqiqot davomida ikkinchi tilni o‘zlashtirish jarayoni miyaning jismoniy tuzilishiga, xususan, neyronlar zichligi va oq modda butunligiga qanday ta’sir ko‘rsatishi tahlil qilinadi. Shuningdek, maqolada bilingvizmning diqqatni jamlash, bir vazifadan ikkinchisiga tez o‘tish va ma’lumotlarni qayta ishlash tezligidagi afzalliklari yoritib berilgan. Alohida e’tibor ko‘p tillilikning keksayish davridagi kognitiv zaxirani shakllantirish va neyrodegenerativ kasalliklarning namoyon bo‘lishini kechiktirishdagi roliga qaratilgan. Xulosada til o‘rganish jarayoni shunchaki muloqot vositasi emas, balki intellektual salohiyatni oshiruvchi samarali usul ekanligi asoslab beriladi.

References

1.Safarov, Sh. (2006). Kognitiv tilshunoslik. Jizzax: Sangzor nashriyoti.

(O‘zbekistonda kognitiv tilshunoslik asoslari va tilning tafakkur bilan bog‘liqligi

haqidagi fundamental darslik).

2.Mahmudov, N. (2012). Tilning nizo ko‘zgusi. Toshkent: Ma’naviyat. (Til va ong

munosabati, nutqiy faoliyatning psixolingvistik jihatlari tahlil qilingan).

3.Dadamatov, S. (2021). Bilingvizm va uning jamiyat taraqqiyotidagi o‘rni.

O‘zbekiston Milliy universiteti xabarlari. (Ikki tillilikning ijtimoiy va individual

kognitiv rivojlanishga ta’siri bo‘yicha ilmiy maqola).

4.Yusupov, O‘. Q. (2007). Chog‘ishtirma tilshunoslik muammolari. Toshkent: Fan.

5.Abutalebi, J., & Green, D. W. (2007). Bilingual language production: The

neurocognition of language representation and control. Journal of Neurolinguistics.

6.Bialystok, E., et al. (2012). Bilingualism: Consequences for mind and brain.

Trends in Cognitive Sciences.

7.Mechelli, A., et al. (2004). Neurolinguistics: Structural plasticity in the bilingual

brain. Nature

Published

2026-04-08