FAZODA DEKART KOORDINATALAR SISTEMASI

Authors

  • Alikov Nurilla Author

Keywords:

Dekart koordinatalar sistemasi, uch o‘lchamli faza, absissa, ordinata, aplikata, radius-vektor, oktantlar, 3D modellashtirish, analitik geometriya, metrik formulalar, fazoviy navigatsiya.

Abstract

Ushbu maqolada fazoda Dekart koordinatalar sistemasining fundamental asoslari, geometrik mohiyati va zamonaviy fan-texnikadagi o‘rni tahlil qilingan. Maqolada nuqtaning fazoviy manzili, radius-vektor tushunchasi hamda asosiy metrik formulalar (masofa, o‘rta nuqta, vektor moduli) bayon etilgan. Shuningdek, tizimning kompyuter grafikasi, muhandislik, tibbiyot (KT va MRT) hamda aerokosmik sohalardagi amaliy tatbiqi va boshqa koordinata tizimlari (sferik va silindrik) bilan bog‘liqligi yoritilgan.

References

1. Narmanov A.Y. Analitik geometriya. Toshkent: O'zbekiston faylasuflari milliy

jamiyati nashriyoti, 2008. 256 b. https://jdpu.uz/wpcontent/uploads/2020/08/Analitik-geometriya.-

%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2.p

df

2. Rasulova D. E., Omonova Sh. E. Fazoda Dekart koordinatalari sistemasi va

vektorlar. Pedagoglar jurnali, 2024, №2. 3-5

b. https://pedagoglar.org/02/article/download/628/567/1115

3. Tojiboyeva X. T. Fazoda Dekart koordinatalar sistemasi. НАУКА И

ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 48(3), 164–166. Retrieved from

https://newjournal.org/01/article/view/15413

4. Tursunov K. Fazoda analitik geometriyaning asosiy tushunchalari. TIIAME

nashriyoti, 2023.

5. G‘. A. Xasanov, X. F. Sharipov Oliy va o'rta maxsus ta'lim uchun darslik:

Differensial geometriya va topologiya Samarqand -

2014. https://api.ziyonet.uz/uploads/books/662/5af978cdebb47.pdf

6. Sanginov M., Nishonboev Q. Analitik geometriya (ma'ruzalar matni). Toshkent:

TKTI, 2014. 50 b. https://api.ziyonet.uz/uploads/books/482093/5832cb0f03100.pdf

7. Rasulova D. E., Omonova Sh. E. Fazoda dekart koordinatalari sistemasi va

vektorlar. Pedagoglar jurnali, 2024, №2. 3-5 b.

https://pedagoglar.org/02/article/download/628/567/1115

8. Aslonov J. Chiziqli algebra va analitik geometriya. Yangi asr nashriyoti, 2024.

https://yangiasr.uz/files/books/2024-02-23-07-28

Published

2026-03-15