MINTAQADA SANOAT KORXONALARINI SAMARALI JOYLASHTIRISHNING ILGʻOR XORIJ TAJRIBALARI
Keywords:
sanoatni joylashtirish, mintaqaviy rivojlanish, erkin iqtisodiy zona, sanoat parki, klaster, agrosanoat zonasi, kichik sanoat zonasi, Buxoro viloyati.Abstract
Tezisda sanoat korxonalarini mintaqalar boʻyicha samarali joylashtirishning nazariy asoslari va ilgʻor xorij tajribasi tahlil qilingan. Xitoy, Janubiy Koreya, Turkiya, Germaniya, Yaponiya va Malayziyada qoʻllanilgan iqtisodiy-texnologik rivojlanish zonalari, sanoat majmualari, tashkil etilgan sanoat zonalari, klasterlar va mintaqaviy koridorlar modellari qiyosiy baholangan. Buxoro viloyati sanoatining 2025-yil statistik maʼlumotlari asosida ishlab chiqarishning hududiy jamlanishi va texnologik tuzilmasidagi nomutanosibliklar aniqlangan. Xorij tajribasi asosida tumanlarni ixtisoslashtirish, yerdan foydalanish samaradorligi reytingini joriy etish va agrosanoat zonalarini tashkil etish boʻyicha takliflar ishlab chiqilgan.References
1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 16-fevral 2026-yil PF-21-son “Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida” Farmoni https://lex.uz/ru/docs/-8050769.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 12-yanvar 2017-yil PF-4931-son “«Urgut», «Gʻijduvon», «Qoʻqon» va «Hazorasp» erkin iqtisodiy zonalarini tashkil etish toʻgʻrisida”gi Farmoni https://lex.uz/docs/-3096605.
3. Marshall A. Principles of Economics. - London: Macmillan, 1890.
4. Porter M.E. The Competitive Advantage of Nations. - New York: Free Press, 1990.
5. Weber A. Über den Standort der Industrien. - Tübingen: J.C.B. Mohr, 1909.
6. Perroux F. Note sur la notion de pôle de croissance // Économie appliquée. - 1955. - Vol. 8, № 1–2. - P. 307–320.
7. Krugman P. Increasing Returns and Economic Geography // Journal of Political Economy. - 1991. - Vol. 99, № 3. - P. 483–499.
8. Rothgang M., Cantner U., Dehio J. et al. Accompanying evaluation of the funding instrument “Spitzencluster-Wettbewerb”. Final report – Summary. - Essen: RWI, 2015.
9. Suzuki S. Technopolis: science parks in Japan // International Journal of Technology Management. - 2004. - Vol. 28, № 3–6. - P. 582–601.
10. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasining rasmiy maʼlumotlari. Yalpi ichki mahsulot, 2025-yil yanvar–dekabr // https://stat.uz.
11. Buxoro viloyati statistika boshqarmasi. Yalpi hududiy mahsulotni ishlab chiqarish, 2025-yil yanvar–dekabr // https://www.buxstat.uz.
12. Buxoro viloyati statistika boshqarmasi. Buxoro viloyatida sanoat ishlab chiqarishi, 2025-yil yanvar–dekabr // https://www.buxstat.uz.
13. China to further consolidate role of economic, technological development zones in attracting foreign investment // The State Council of the PRC. - 28.05.2025 // https://english.www.gov.cn/news/202505/28/content_WS683690e2c6d0868f4e8f2ed2.html.
14. E China province to evaluate companies based on land use // China Daily. - 29.01.2018 // https://global.chinadaily.com.cn/a/201801/29/WS5a6ebc7ca3106e7dcc137637.html.
15. Kim S. Industrial Complexes Today and Tomorrow // Cushman & Wakefield Korea. - 29.07.2025 // https://www.cushmanwakefield.com/en/south-korea/insights/industrial-complexes-today-and-tomorrow.
16. Kütükcü: 2026 sanayimiz için dengelenme yılı olacak // Ekonomi Gazetesi. - 29.01.2026 // https://www.ekonomigazetesi.com/ekonomi/kutukcu-2026-sanayimiz-icin-dengelenme-yili-olacak-71147.
17. OSB sayısı 416'ya ulaştı // Bloomberg HT. - 10.01.2026 // https://www.bloomberght.com/osb-sayisi-416-ya-ulasti-3765940.
18. Kušnerová T., Kopečný O. Renesance japonského polovodičového průmyslu // BusinessInfo.cz. - 31.08.2026 // https://www.businessinfo.cz/clanky/renesance-japonskeho-polovodicoveho-prumyslu/.
19. Business as usual for Malaysia's economic corridors, says Guan Eng // The Edge Malaysia. - 06.12.2018 // https://theedgemalaysia.com/article/business-usual-malaysias-economic-corridors-says-guan-eng.