БОЛАЛАРДА БРОНХОПУЛМОНАР ПАТОЛОГИЯЛАРНИ ДИАГНОСТИКАСИ.

Authors

  • Акбарова Мурувват Собировнa Author

Keywords:

болалар, бронхопулмонар патологиялар, бронхопулмонар дисплазия, бронхиал астма, ўткир пневмония, сурункали бронхит, кистик фиброз, хорижий жисм аспирацияси, нафас функцияси бузилиши, диагностика, дифференциал диагностика, спирометрия, импульс осиллометрияси, пикфлоуметрия, бронхоскопия, бронхоалвеоляр лаваж, рентгенография, компютер томографияси, қон газлари таҳлили, биомаркерлар, аллерген тестлари, генетик диагностика, эрта туғилган чақалоқлар, мултидисcиплинар ёндашув, скрининг, телемедитсина, машина ўрганиши

Abstract

Ушбу мақола болаларда бронхопулмонар патологияларнинг замонавий диагностика масалаларига бағишланган бўлиб, нафақат кенг тарқалган касалликлар – бронхопулмонар дисплазия (БПД), бронхиал астма, ўткир ва сурункали пневмония, бронхитлар, кистик фиброз, хорижий жисм аспирацияси, шунингдек, бошқа нафас йўллари инфекцион ва обструктив ҳолатларнинг аниқлаш хусусиятларини ёритади. Мақолада клиник баҳолашнинг асосий босқичлари, анамнез йиғишнинг долзарблиги, физик текширув (перкуссия, аускультация, нафас ҳаракати кузатуви), радиологик тасвирлаш усуллари (кўкрак қафаси рентгенографияси, юқори рухсатли компютер томографияси, магнит-резонанс томографияси), функционал диагностика (спирометрия, импульс осиллометрияси, пикфлоуметрия, бронхпровокацион тестлар), эндоскопик усуллар (бронхоскопия ва бронхоалвеоляр лаваж), лаборатория тадқиқотлари (артериал қон газлари таҳлили, умумий ва биокимёвий қон таҳлиллари, иммуноглобулинлар, аллерген-спетсифик ИгЕ, микробиологик ва молекуляр-генетик тестлар) батафсил муҳокама қилинади. Мақолада хавф омиллари (эрта туғилиш, она ҳомиладорликдаги инфекциялар ва чекиш, атроф-муҳит ифлосланиши, генетик мойиллик), дифференциал диагностика қийинчиликлари (масалан, БПДни респиратор дистресс синдромидан, астмани сурункали бронхитдан, вирусли ва бактериал пневмонияларни бир-биридан ажратиш), эрта скрининг дастурлари ва хавф гуруҳидаги болалардаги профилактик мониторингнинг аҳамияти алоҳида таъкидланади. Замонавий ёндашувлар – биомаркерлар (сурфактант оқсиллари, ситокинлар, кластерин, КЛ-6), машина ўрганиши асосидаги тасвир таҳлили алгоритмлари, телемедитсина ва портатив диагностика воситаларининг қўлланилиши ҳам қисқача ёритилган. Мултидисcиплинар жамоавий ёндашув (педиатр, неонатолог, пулмонолог, радиолог, генетист, аллерголог ва реабилитологлар ҳамкорлиги) тўғри ва ўз вақтида ташхис қўйиш, индивидуал даволаш режасини шакллантириш ва узоқ муддатли асоратларни (ўпка гипертензияси, сурункали нафас етишмовчилиги, ўсиш кечикиши) камайтириш учун зарур шарт сифатида кўриб чиқилади. Мақола болалар пулмонологияси соҳасидаги диагностик жараённи такомиллаштириш, халқаро ва миллий тавсияларга мувофиқлаштириш, шунингдек, Ўзбекистонда мавжуд ресурслар шароитида самарали ёндашувларни жорий этишга қаратилган илмий-амалий тавсиялар беришни мақсад қилади.

References

Published

2026-11-16 — Updated on 2026-03-10