JAHON DINLARIDA KOMIL INSON KONSEPSIYASI TASAVVUF BUDDAVIYLIK VA XRISTIANLIKDA AXLOQIY TA’LIMOT TALQINI

Authors

  • Axmadjanova Muazzam Islomjanovna Author
  • Aminjonova Shodiyona Nabijon qizi Author

Keywords:

komil inson, ma’naviy yuksalish, nafs tarbiyasi, Bodxisatva, xristian etikasi, fano va baqo, shafqat, Ilohiy muhabbat, qiyosiy falsafa, madaniyatlararo muloqot.

Abstract

Ushbu tadqiqot insoniyat ma’naviy tafakkuri tarixida markaziy o‘rin tutgan, axloqiy va ruhiy yuksalishning eng yuksak cho‘qqisi sanalgan “komil inson” g‘oyasining fundamental asoslarini o‘rganishga bag‘ishlanadi. Maqolada geografik va dogmatik jihatdan bir-biridan uzoq bo‘lgan uchta yirik ma’naviy meros — tasavvuf, buddaviylik va xristianlik an’analaridagi axloqiy ideal tushunchalari qiyosiy-falsafiy tahlilga tortiladi.

References

1. Ibn Arabiy, Muhyiddin. Fusus al-hikam (Hikmatlar durdonasi). – Islomobod: Islom tadqiqotlari instituti nashri, 1999. (Yoki arabcha asl nusxasi tahriri).

2. Jaloliddin Rumiy. Masnaviyi ma’naviy. / Forschadan Sh. Shomuhamedov tarjimasi. – Toshkent: Sharq, 2010. – 736 b.

3. Muqaddas Kitob (Injil). Matto bayon qilgan Xushxabar. – Stokgolm: Muqaddas Kitobni tarjima qilish instituti, 1992.

4. Dhammapada. Buddaning hikmatlar to‘plami. / Rus tilidan tarjima. – Moskva: Nauka, 1960 (yoki zamonaviy akademik nashrlar).

5. Komilov N. Tasavvuf. – Toshkent: Movarounnahr, 2009. – 448 b.

6. Haqqulov I. Tasavvuf va she’riyat. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 1991. – 180 b.

7. Schimmel A. Mystical Dimensions of Islam. – Chapel Hill: The University of North Carolina Press, 1975. – 512 p.

8. Suzuki D. T. Living by Zen. – London: Rider & Co, 1991. – 187 p.

9. Underhill E. Mysticism: A Study in Nature and Development of Spiritual Consciousness. – New York: Dutton, 1911. – 514 p.

10. Islom ensiklopediyasi. / Tahrir hay’ati: Z.M. Husniddinov va boshq. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2004. – 320 b.

11. Falsafa: qomusiy lug‘at. / Tuzuvchi va mas’ul muharrir V. Qo‘chqorov. – Toshkent: Sharq, 2004. – 496 b.

Published

2026-04-28