GIDROELEKTR STANSIYALARDA TURBINA TURINI TANLASH MEZONLARI VA GIDROAGREGATLARNING ASOSIY PARAMETRLARI TAHLILI
Keywords:
gidroelektr stansiya (GES), gidroturbina, Frensis turbinasi, Kaplan turbinasi, Pelton turbinasi, gidroagregat, gidrogenerator, spiralli kamera, so‘ruvchi truba, FIK, napor, suv sarfi, kavitatsiya, sovitish tizimi.Abstract
Ushbu maqolada gidroelektr stansiyaning (GES) asosiy tarkibiy qismlari – suv olish inshootlari, bosimli suv o‘tkazgichlar (truboprovodlar), gidroturbinalar, generatorlar, gidroagregatlar va yordamchi uskunalar – muhandislik tahlili amalga oshirilgan. Gidroturbinalarning reaktiv va impulsli turlari ularning asosiy texnik ko‘rsatkichlari – napor diapazoni, FIK, solishtirma tezlik va qo‘llanilish sohasi bo‘lича taqqoslangan. Turbinalarning hisoblash formulalari, kavitatsiya hodisasi, so‘ruvchi trubalar va spiralli kameralarning roli ko‘rib chiqilgan. Gidrogeneratorlarning sovitish usullari taqqoslab tahlil qilingan. Maqola xalqaro va mahalliy adabiyotlar asosida tuzilgan bo‘lib, GReferences
1. Krivchenko G.I. Gidravlicheskie mashiny (turbiny i nasosy). – M.:
Energoatomizdat, 1983. – 320 b.
2. Shchavelev D.S., Gubin F.F. Gidroenergetika. – M.: Energoatomizdat, 1988. –
415 b.
3. N.N. Sadullayev., G‘afurov M.O. Sanoat korxonasining kompleks energiya
4. samaradorlik ko‘rsatkichini aniqlash. “Fan va texnologiyalar taraqqiyoti”
jurnali, №2/2023,124-128 b.
5. N.N. Sadullayev., G‘afurov M.O. Gibrid energiya manbali energiya iste’moli
obyektini umumlashgan samaradorlik ko‘rsatkichini aniqlash. Muqobil
energetika jurnali, №2. 2023 y.35-40 b.
6. N.N. Sadullayev., Nematov Sh.N., G‘afurov M.O. Xorijiy davlatlar tahlili
asosida O‘zbekistonda elektr energiyasi narxlarini aniqlash. “Fan va
texnologiyalar taraqqiyoti”jurnali, №4/2023, 127-130 b.
7. Sadullayev N.N., G‘afurov M.O., Ne’matova Z.N. O‘zbekistonda elektr
energiyasi narxlarini oshirish va tabaqalashtirilgan taʼrifni joriy etishga oid
tahliliy xulosalalar. FarPI ilmiy-texnika jurnali, 2024 y. №10. 86-90 b.
8. Bernshtein L.B. Gidroelektricheskie stantsii. – M.: Energiya, 1994. – 512 b.
9. Kovalev N.N. Gidroturbiny: konstruktsiya i voprosy proektirovaniya. – M.:
Mashinostroenie, 1984. – 384 b.
10.Brekke H. Hydraulic Turbines: Design, Erection and Operation. – NTNU, 2001.
– 196 b.