GIDROELEKTR STANSIYALARDA TURBINA TURINI TANLASH MEZONLARI VA GIDROAGREGATLARNING ASOSIY PARAMETRLARI TAHLILI

Authors

  • G‘afurov Mirzohid Orifovich Author

Keywords:

gidroelektr stansiya (GES), gidroturbina, Frensis turbinasi, Kaplan turbinasi, Pelton turbinasi, gidroagregat, gidrogenerator, spiralli kamera, so‘ruvchi truba, FIK, napor, suv sarfi, kavitatsiya, sovitish tizimi.

Abstract

Ushbu maqolada gidroelektr stansiyaning (GES) asosiy tarkibiy qismlari – suv olish inshootlari, bosimli suv o‘tkazgichlar (truboprovodlar), gidroturbinalar, generatorlar, gidroagregatlar va yordamchi uskunalar – muhandislik tahlili amalga oshirilgan. Gidroturbinalarning reaktiv va impulsli turlari ularning asosiy texnik ko‘rsatkichlari – napor diapazoni, FIK, solishtirma tezlik va qo‘llanilish sohasi bo‘lича taqqoslangan. Turbinalarning hisoblash formulalari, kavitatsiya hodisasi, so‘ruvchi trubalar va spiralli kameralarning roli ko‘rib chiqilgan. Gidrogeneratorlarning sovitish usullari taqqoslab tahlil qilingan. Maqola xalqaro va mahalliy adabiyotlar asosida tuzilgan bo‘lib, G

References

1. Krivchenko G.I. Gidravlicheskie mashiny (turbiny i nasosy). – M.:

Energoatomizdat, 1983. – 320 b.

2. Shchavelev D.S., Gubin F.F. Gidroenergetika. – M.: Energoatomizdat, 1988. –

415 b.

3. N.N. Sadullayev., G‘afurov M.O. Sanoat korxonasining kompleks energiya

4. samaradorlik ko‘rsatkichini aniqlash. “Fan va texnologiyalar taraqqiyoti”

jurnali, №2/2023,124-128 b.

5. N.N. Sadullayev., G‘afurov M.O. Gibrid energiya manbali energiya iste’moli

obyektini umumlashgan samaradorlik ko‘rsatkichini aniqlash. Muqobil

energetika jurnali, №2. 2023 y.35-40 b.

6. N.N. Sadullayev., Nematov Sh.N., G‘afurov M.O. Xorijiy davlatlar tahlili

asosida O‘zbekistonda elektr energiyasi narxlarini aniqlash. “Fan va

texnologiyalar taraqqiyoti”jurnali, №4/2023, 127-130 b.

7. Sadullayev N.N., G‘afurov M.O., Ne’matova Z.N. O‘zbekistonda elektr

energiyasi narxlarini oshirish va tabaqalashtirilgan taʼrifni joriy etishga oid

tahliliy xulosalalar. FarPI ilmiy-texnika jurnali, 2024 y. №10. 86-90 b.

8. Bernshtein L.B. Gidroelektricheskie stantsii. – M.: Energiya, 1994. – 512 b.

9. Kovalev N.N. Gidroturbiny: konstruktsiya i voprosy proektirovaniya. – M.:

Mashinostroenie, 1984. – 384 b.

10.Brekke H. Hydraulic Turbines: Design, Erection and Operation. – NTNU, 2001.

– 196 b.

Published

2026-03-15