MAKTABLARDA BULLING (ZO‘RAVONLIK) PROFILAKTIKASI
Keywords:
bulling, zo‘ravonlik, maktab muhiti, profilaktika, psixologik zo‘ravonlik, o‘quvchi xulqi, ijtimoiy muhit, maktab psixologi, xavfsiz ta’lim muhiti, tarbiyaviy ishlarAbstract
Ushbu maqolada maktablarda bulling (zo‘ravonlik) muammosi, uning kelib chiqish sabablari va oqibatlari hamda profilaktik choralar psixologik va pedagogik jihatdan tahlil qilinadi. Bullingning o‘quvchilar shaxsiyatiga, o‘z-o‘zini baholashiga va o‘quv jarayoniga salbiy ta’siri yoritilib, uning oldini olishda maktab, oila va jamiyat hamkorligining ahamiyati asoslab beriladi. Maqolada o‘qituvchilar va maktab psixologlarining zo‘ravonlik holatlarini erta aniqlash, bartaraf etish hamda sog‘lom psixologik muhit yaratishdagi vazifalari ko‘rsatib o‘tiladi. Shuningdek, bullingning oldini olishga qaratilgan profilaktik dasturlar, treninglar va tarbiyaviy ishlar samaradorligi ham tahlil qilinadi.References
1. Shoumarov G‘.B. Oila psixologiyasi. — Toshkent: O‘qituvchi, 2010..
2. G‘oziev E.G‘. Umumiy psixologiya. — Toshkent: Universitet, 2002..
3. Sodiqov A.S. Deviant xulq-atvor psixologiyasi. — Toshkent: Fan, 2018..
4. G‘oziyev E. G. Ontogenez psixologiyasi – Toshkent: "Noshir", 2010.
5. Bayyar Dj., Bayyar Dj. Sening og‘ir o‘smiring. – Moskva: "Progress", 2005
6. O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi yo‘riqnomalari: Maktab
psixologining ish daftari va metodik tavsiyalari.World Health Organization
(WHO). (2022). Adolescent Health and Risk Behaviors. Geneva: WHO
Press.
7. Brown, L., & Smith, J. (2017). Addiction and Adolescent Development. New
York: Academic Press.
8. Johnson, P. (2016). Substance Abuse in Teenagers: Causes and Prevention.
London: Routledge.