SHAXS RIVOJLANISHIDA IJTIMOIY MUHIT VA BIOLOGIK OMILLARNING O‘ZARO TA’SIRI

Authors

  • Turgʻunova Nozima Abduxalilovna Author

Keywords:

shaxs, rivojlanish, ijtimoiy muhit, biologik omillar, irsiyat, ijtimoiylashuv, temperament, jamiyat.

Abstract

Mazkur maqolada shaxs rivojlanishida ijtimoiy muhit va biologik omillarning o‘zaro ta’siri ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Shaxs shakllanishi murakkab jarayon bo‘lib, unda irsiy (genetik) xususiyatlar va tashqi ijtimoiy muhit omillari — oila, maktab, tengdoshlar guruhi, jamiyat va madaniyatning o‘rni alohida ahamiyat kasb etadi. Maqolada biologik omillarning shaxs temperamenti, asab tizimi xususiyatlari va tug‘ma qobiliyatlarga ta’siri hamda ijtimoiy muhitning shaxs qadriyatlari, xulq-atvori va ijtimoiylashuv jarayoniga ko‘rsatadigan ta’siri yoritiladi. Shuningdek, ushbu ikki omilning o‘zaro uyg‘unligi yoki ziddiyati shaxs rivojlanishining turli bosqichlarida qanday namoyon bo‘lishi misollar orqali tahlil qilinadi. Maqola psixologiya va pedagogika sohasida shaxs rivojlanish qonuniyatlarini chuqurroq tushunishga xizmat qiladi.

References

1. Shoumarov G‘.B. Oila psixologiyasi. — Toshkent: O‘qituvchi, 2010..

2. G‘oziev E.G‘. Umumiy psixologiya. — Toshkent: Universitet, 2002..

3. Sodiqov A.S. Deviant xulq-atvor psixologiyasi. — Toshkent: Fan, 2018..

4. G‘oziyev E. G. Ontogenez psixologiyasi – Toshkent: "Noshir", 2010.

5. Bayyar Dj., Bayyar Dj. Sening og‘ir o‘smiring. – Moskva: "Progress", 2005.

6. O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi yo‘riqnomalari: Maktab

psixologining ish daftari va metodik tavsiyalari.World Health Organization

(WHO). (2022). Adolescent Health and Risk Behaviors. Geneva: WHO Press.

7. Brown, L., & Smith, J. (2017). Addiction and Adolescent Development. New

York: Academic Press.

Published

2026-04-21