O'QUVCHILARDA MATEMATIK SAVODXONLIKNI SHAKLLANTIRISHNING NAZARIY ASOSLARI

Authors

  • Eshpulatov Shakir Nabiyevich Author
  • Haydarova Sevinch Po’lat qizi Author

Keywords:

matematik savodxonlik, funktsional savodxonlik, PISA, nazariy asos, matematik kompetensiya, kognitiv rivojlanish, konstruktivizm, modellashtirish, tanqidiy fikrlash, hayotiy matematika.

Abstract

Ushbu maqola o'quvchilarda matematik savodxonlikni shakllantirishning nazariy asoslarini ko'p jihatli tahlil etishga bag'ishlangan. Maqolada matematik savodxonlik tushunchasining tarixiy shakllanishi, falsafiy va psixologik asoslari, xalqaro va milliy ta'riflari, shuningdek, bu ko'nikmani shakllantirishning yetakchi nazariy modellari – PISA ramkasi, Niss kompetensiyalar modeli, konstruktivizm va matematik modellashtirish nazariyalari – atroflicha ko'rib chiqilgan. Maqola matematik savodxonlikning tarkibiy tuzilmasini, uni shakllantirishning asosiy tamoyillari va psixologik-pedagogik shartlarini tizimli bayon etadi

References

1. Niss, M. (2003). Mathematical competencies and the learning of mathematics: The

Danish KOM Project. Proceedings of the 3rd Mediterranean Conference on

Mathematical Education, 115–124.

2. Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change.

Psychological Review, 84(2), 191–215.3. Ashcraft, M.H. & Kirk, E.P. (2001). The relationships among working memory,

math anxiety, and performance. Journal of Experimental Psychology, 130(2), 224–

237.

4. Mason, J., Burton, L. & Stacey, K. (1982). Thinking Mathematically. AddisonWesley.

5. Flavell, J.H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring. American

Psychologist, 34(10), 906–911.

6. O'zbekiston Respublikasi Davlat ta'lim standartlari – matematika (yangilangan).

Xalq ta'limi vazirligi, 2022.

7. Yusupova, N. va Mirzayev, A. (2023). O'zbekiston maktablarida matematik

savodxonlik: PISA natijalari tahlili. Pedagogika va psixologiya, 4(2), 11–26.

Published

2026-04-21