O‘ZBEK BADIIY DISKURSIDA FRAZEOLOGIZMLARNING LINGVOKOGNITIV XUSUSIYATLARI

Authors

  • Komilova Sug‘diyona Author

Keywords:

frazeologizm, lingvokognitiv xususiyat, badiiy diskurs, konsept, obrazlilik, milliy-madaniy mazmun, tafakkur, semantik yaxlitlik, o‘zbek tili, badiiy matn

Abstract

Mazkur tezis o‘zbek badiiy diskursida frazeologizmlarning lingvokognitiv xususiyatlarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Unda frazeologik birliklarning semantik yaxlitligi, obrazli tabiati hamda inson tafakkuri va milliymadaniy tajriba bilan bog‘liqligi tahlil qilinadi. Badiiy matnda qo‘llangan frazeologizmlarning konseptual asoslari, ularning hissiy-ekspressiv mazmun hosil qilishdagi roli hamda muallif va personaj nutqini shakllantirishdagi ahamiyati yoritiladi. Shuningdek, o‘zbek tilidagi “ko‘ngil”, “yurak”, “ko‘z”, “bosh” kabi tayanch konseptlar asosida yuzaga kelgan frazeologik birliklarning milliy tafakkur va obrazli idrok bilan aloqasi ko‘rsatib beriladi. Tadqiqot natijasida frazeologizmlar til, tafakkur va madaniyat kesishgan nuqtada shakllanuvchi murakkab birlik ekanligi asoslanadi.

References

1. Rahmatullayev, Sh. O‘zbek tilining izohli frazeologik lug‘ati. Toshkent:

O‘qituvchi, 1978.

2. Sultonsaidova, S., Sharipova, O‘. O‘zbek tili stilistikasi. O‘quv qo‘llanma.

3. Xudoyberganova, D. Matnning antropotsentrik tadqiqi. Toshkent: Fan, 2003.

4. Lakoff, G., Johnson, M. Metaphors We Live By. Chicago: University of

Chicago Press, 2003.

5. “O‘zbek frazemalarining lingvokognitiv xususiyatlari.” Modern Science

jurnalidagi maqola.

6. “Frazeologizmlarning lingvokulturologik xususiyatlari.” Ilmiy maqola.

Published

2026-04-21