CUMINUM CYMINUM L. O'SIMLIGINING URUG' UNUVCHANLIGINI LABORATORIYA SHAROITIDA BAHOLASH: FAOLLASHTIRISH USULLARINING TAQQOSLANISHI LABORATORY ASSESSMENT OF SEED GERMINATION IN CUMINUM CYMINUM L.: A COMPARISON OF PRIMING METHODS
Keywords:
Cuminum cyminum, urug' unuvchanligi, gibberellin kislotasi, kaliy nitrat, skarifikatsiya, laboratoriya sinovlari.Abstract
Ushbu tadqiqot Cuminum cyminum L. (zira) o'simligining urug' unuvchanligini oshirishga yo'naltirilgan turli xil oldindan ishlov berish usullarining samaradorligini laboratoriya sharoitida qiyosiy baholashga bag'ishlangan. Tajriba davomida to'rtta variant sinab ko'rildi: nazorat guruhi (distillangan suv), kaliy nitrat (KNO₃, 0.2% eritmasi), gibberellin kislotasi (GA₃, 100 mg/L), hamda mexanik skarifikatsiya. Unib chiqish sur'ati, unib chiqish energiyasi, o'rtacha unib chiqish muddati, unib chiqish indeksi, ildizcha va poya uzunligi ko'rsatkichlari miqdoriy jihatdan o'lchandi va statistik tahlil qilindi. Olingan natijalar GA₃ bilan ishlov berish eng yuqori unib chiqish sur'ati (71.4%) va unib chiqish indeksini (10.34) ta'minlaganini ko'rsatdi. KNO₃ varianti ikkinchi o'rinni egalladi, mexanik skarifikatsiya esa nazorat guruhiga nisbatan sezilarli yaxshilanish berdi.References
1. Bewley, J.D., Bradford, K.J., Hilhorst, H.W.M., Nonogaki, H. (2013). Seeds:
Physiology of Development, Germination and Dormancy (3rd ed.). Springer, New
York. 392 p.
2. Copeland, L.O., McDonald, M.B. (2001). Principles of Seed Science and
Technology (4th ed.). Kluwer Academic Publishers, Boston. 467 p.
3. Farooq, M., Wahid, A., Kobayashi, N., Fujita, D., Basra, S.M.A. (2010). Plant
drought stress: effects, mechanisms and management. Agronomy for Sustainable
Development, 29(1), 185-212.
4. Finch-Savage, W.E., Leubner-Metzger, G. (2006). Seed dormancy and the control
of germination. New Phytologist, 171(3), 501-523.
5. ISTA (International Seed Testing Association). (2022). International Rules for Seed
Testing. ISTA, Zurich, Switzerland.
6. Khan, A.A., Huang, X.L. (2006). Synergistic enhancement of ethylene production and germination with kinetin and 1-aminocyclopropane-1-carboxylic acid in lettuce
seeds. Plant Physiology, 80(2), 486-490.
7. Maguire, J.D. (1962). Speed of germination - aid in selection and evaluation for
seedling emergence and vigor. Crop Science, 2(2), 176-177.
8. Nichols, M.A., Heydecker, W. (1968). Two approaches to the study of germination
data. Proceedings of the International Seed Testing Association, 33, 531-540.
9. Naqvi, S.S.M., Mumtaz, S., Shereen, A., Khan, M.A. (2009). Seed priming with
hormones improves germination and early seedling growth of wheat under saline
conditions. Pakistan Journal of Botany, 41(3), 1121-1127.
10. Rajpar, I., Shah, J.A., Bhutto, Z.L., Chachar, Q.I. (2011). Influence of seed priming
on germination, seedling growth and yield of cumin (Cuminum cyminum L.). Pakistan
Journal of Agriculture, 27(1-2), 30-35.
11. Varier, A., Vari, A.K., Dadlani, M. (2010). The subcellular basis of seed priming.
Current Science, 99(4), 450-456.
12. Yusupov, Z., Rufimov, J., Tojibaev, K. (2018). Plant diversity and endemism of
Oʻzbekiston. Botanika jurnal, 103(8), 978-1001.