SPORT TURLARIGA TAYYORLASHDA BOLALARNING YOSH XUSUSIYATLARINI HISOBGA OLISH VA SPORTGA YO‘NALTIRISHNING ILMIY-PEDAGOGIK ASOSLARI
Keywords:
sport tanlovi, yosh xususiyatlari, biologik yosh, pasport yoshi, sport seleksiyasi, sensitiv davrlar, sport tayyorgarligi, kompetensiya, LTAD modeli, yosh sportchilarAbstract
Mazkur maqolada bolalarni sport turlariga tayyorlashda yosh xususiyatlarini hisobga olish hamda sportga yo‘naltirishning ilmiy-pedagogik asoslari tahlil qilingan. Yosh sportchilarni tanlash va saralashda anatomik-fiziologik, psixologik hamda biologik rivojlanish ko‘rsatkichlarining ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, sport tanlovi jarayonida zamonaviy diagnostika usullari, kompetensiyaviy yondashuv va uzoq muddatli sport tayyorgarligi modeli (Long-Term Athlete Development)ning o‘rni ilmiy manbalar asosida ochib berilgan. Mahalliy va xorijiy olimlarning ilmiy qarashlari umumlashtirilib, bolalarni sport turlariga yo‘naltirishning integrallashgan pedagogik modeli taklif etilgan. Tadqiqot natijalari sport maktablari, umumta’lim maktablari hamda bolalar-o‘smirlar sport ta’limi tizimida sport tanlovini takomillashtirish va yosh sportchilarni tayyorlash samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.References
1. Matveev L.P. Теория и методика физической культуры. – Москва: Спорт, 2010. – 320 с.
2. Platonov V.N. Система подготовки спортсменов в олимпийском спорте. – Киев: Олимпийская литература, 2015. – 808 с.
3. Ozolin N.G. Настольная книга тренера по легкой атлетике. – Москва: Астрель, 2004. – 863 с.
4. Verkhoshansky Y.V. Special Strength Training: A Practical Manual for Coaches. – Ultimate Athlete Concepts, 2006. – 320 p.
5. Balyi I., Way R., Higgs C. Long-Term Development in Sport and Physical Activity. – Human Kinetics, 2013. – 296 p.
6. Bompa T.O., Buzzichelli C. Periodization: Theory and Methodology of Training. – 6th ed. – Human Kinetics, 2019. – 424 p.
7. Côté J., Gilbert W. An Integrative Definition of Coaching Effectiveness and Expertise // International Journal of Sports Science & Coaching. – 2009. – Vol. 4. – No. 3. – P. 307–323.
8. Malina R.M., Bouchard C., Bar-Or O. Growth, Maturation and Physical Activity. – Human Kinetics, 2004. – 712 p.
9. Lloyd R.S., Oliver J.L. Strength and Conditioning for Young Athletes. – Routledge, 2014. – 280 p.
10. Armstrong N., Van Mechelen W. Paediatric Exercise Science and Medicine. – Oxford University Press, 2017. – 480 p.
11. Kerimov F.A. Sport pedagogikasi. – Toshkent: O‘qituvchi, 2018. – 352 b.
12. Xonkeldiyev Sh.X. Jismoniy tarbiya nazariyasi va metodikasi. – Toshkent: O‘qituvchi, 2019. – 312 b.
13. Salomov R.S. Sport mashg‘ulotlari nazariyasi va uslubiyati. – Toshkent, 2018. – 286 b.
14. Ashmarin B.A. Теория и методика физического воспитания. – Москва: Просвещение, 1990. – 287 с.
15. Volkov V.M. Спортивный отбор. – Москва: Физкультура и спорт, 1983. – 176 с.
16. Nikitushkin V.G. Многолетняя подготовка юных спортсменов. – Москва: Спорт, 2010. – 240 с.
17. Filin V.P. Теория и методика юношеского спорта. – Москва: Физкультура и спорт, 1987. – 286 с.
18. Rasulovna, Sobirova Nasiba. "BASKETBOL SPORT TURINI O'QITISHNING NAZARIY-METODOLOGIK ASOSLARI." Global ilmiy sharh 4.1 (2025): 227-231.
19. Сабирова, Насиба Расуловна. "Роль физического воспитания в пропаганде здорового образа жизни в школе и воспитании здорового поколения." Science and Education 3.6 (2022): 1162-1168.
Yosh davri
Tavsiya etiladigan yo‘nalish
5–7 yosh
Umumiy jismoniy tayyorgarlik, harakatli o‘yinlar, suzish, gimnastika elementlari
7–9 yosh
Gimnastika, suzish, stol tennisi, sport o‘yinlari elementlari
9–11 yosh
Futbol, basketbol, voleybol, yengil atletika, kurashning boshlang‘ich bosqichi
11–13 yosh
Texnik-taktik tayyorgarlikni chuqurlashtirish
13–15 yosh
Maxsus jismoniy sifatlarni rivojlantirish va sport ixtisoslashuvi
15–17 yosh
Yuqori sport mahoratini shakllantirish bosqichi