YASHIRIN IQTISODIYOTNI QISQARTIRISH ORQALI SOLIQ BAZASINI KENGAYTIRISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH

Authors

  • Gadoyeva Nilufar Erkinovna Author

Keywords:

Yashirin iqtisodiyot, soliq bazasi, formallashtirish, soliq ma’muriyatchiligi, soliq xavfi, segmentatsiya, soliq komplaensi, ixtiyoriy legallashtirish, raqamli nazorat, budjet daromadlari, fiskal rezerv, budjet barqarorligi.

Abstract

Maqolada yashirin iqtisodiy faoliyatni formallashtirish orqali soliq bazasini kengaytirishning nazariy-metodologik va tashkiliy-iqtisodiy asoslari tadqiq etilgan. Soliq bazasini kengaytirish fiskal yukni oshirish emas, balki soliq munosabatlariga to‘liq jalb etilmagan iqtisodiy qiymatni identifikatsiyalash va barqaror soliq bazasiga transformatsiya qilish orqali ta’minlanishi asoslangan. Yashirin iqtisodiyot sub’ektlarini soliq xavfi, formallashuv to‘siqlari va fiskal salohiyati bo‘yicha segmentatsiyalash hamda ularga differensiatsiyalangan ma’muriy ta’sir choralarini qo‘llash taklif etilgan. Formallashuv samaradorligini sub’ektning rasmiy sektorda barqaror saqlanishi, soliq majburiyatlarini muntazam bajarishi va takrorlanuvchi budjet tushumlarini shakllantirishi orqali baholash zarurligi asoslangan. Natijada yashirin iqtisodiy faoliyatni rasmiy sektorga barqaror integratsiya qilish soliq bazasini kengaytirish va budjet barqarorligini ta’minlashning muhim ichki fiskal rezervi ekanligi aniqlangan.

References

1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 30 oktabrdagi PF–6098-son «Yashirin iqtisodiyotni qisqartirish va soliq organlari faoliyati samaradorligini oshirish bo‘yicha tashkiliy chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi Farmoni.

2. International Monetary Fund. Republic of Uzbekistan: 2024 Article IV Consultation—Press Release

and Staff Report. IMF Country Report No. 24/210. Washington, D.C.: International Monetary Fund, 2024.

1. Hamada K. Broadening the Tax Base: The Economics Behind It // Asian Development Review. – 1994. – Vol. 12, No. 2. – P. 51–84. DOI: 10.1142/S0116110594000096.

2. Bird R.M. Tax Challenges Facing Developing Countries. – National Institute of Public Finance and Policy Working Paper, 2008.

3. Tanzi V., Zee H.H. Tax Policy for Developing Countries. IMF Economic Issues No. 27. – Washington, D.C.: International Monetary Fund, 2001. DOI: 10.5089/9781589060203.051.

4. Auriol E., Warlters M. Taxation Base in Developing Countries // Journal of Public Economics. – 2005. – Vol. 89(4). – P. 625–646. DOI: 10.1016/j.jpubeco.2004.04.008.

5. Kawano L., Slemrod J. How Do Corporate Tax Bases Change When Corporate Tax Rates Change? // International Tax and Public Finance. – 2016. – Vol. 23(3). – P. 401–433. DOI: 10.1007/s10797-015-9375-y.

Published

2026-09-04

Similar Articles

31-40 of 220

You may also start an advanced similarity search for this article.