INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA SO‘Z BIRIKMALARI STRUKTUR-SEMANTIK XUSUSIYATLARINING NAMOYON BO‘LISHI

Authors

  • Ozoda Eshqobilova Xalikulovna Author

Keywords:

so‘z birikmasi, struktura, semantika, struktur-semantik xususiyat, hokim komponent, tobe komponent, atributiv munosabat, obyektiv munosabat, ingliz tili, o‘zbek tili.

Abstract

Mazkur bo‘limda ingliz va o‘zbek tillaridagi so‘z birikmalarining struktur-semantik xususiyatlari qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. So‘z birikmalarining tarkibiy tuzilishi, komponentlarning o‘zaro bog‘lanishi, hokim va tobe komponentlarning munosabati, atributiv, obyektiv, predikativ va boshqa semantik aloqalar ko‘rib chiqiladi. Ingliz tilining analitik, o‘zbek tilining esa agglutinativ xususiyatlari so‘z birikmalarining shakllanishiga bevosita ta’sir ko‘rsatishi aniqlanadi. Shuningdek, so‘z birikmalarining strukturasi va semantikasi o‘rtasidagi uzviy munosabat, komponentlarning lug‘aviy ma’nosi hamda birikma doirasida yuzaga keladigan yangi semantik mazmun tadqiq etiladi. Qiyosiy tahlil ingliz va o‘zbek tillarida umumiy struktur-semantik modellar bilan bir qatorda, har bir tilga xos bo‘lgan milliy va grammatik xususiyatlar mavjudligini ko‘rsatadi.

References

1. Abdurahmonov, G‘., Shukurov, Sh., & Mahmudov, N. O‘zbek tilining amaliy grammatikasi. – Toshkent, 1992.

2. Biber, D., Johansson, S., Leech, G., Conrad, S., & Finegan, E. Longman Grammar of Spoken and Written English. – London: Longman, 1999.

3. Bloomfield, L. Language. – New York: Henry Holt, 1933.

4. Chomsky, N. Syntactic Structures. – The Hague: Mouton, 1957.

5. Chomsky, N. Aspects of the Theory of Syntax. – Cambridge, MA: MIT Press, 1965.

6. Crystal, D. The Cambridge Encyclopedia of the English Language. – Cambridge: Cambridge University Press, 2003.

7. Fillmore, C. J. The Case for Case. In: Bach E., Harms R. T. (eds.). Universals in Linguistic Theory. – New York: Holt, Rinehart and Winston, 1968. – P. 1–88.

8. Greenbaum, S., & Quirk, R. A Student’s Grammar of the English Language. – London: Longman, 1990.

9. Huddleston, R., & Pullum, G. K. The Cambridge Grammar of the English Language. – Cambridge: Cambridge University Press, 2002.

10. Jackendoff, R. X-Bar Syntax: A Study of Phrase Structure. – Cambridge, MA: MIT Press, 1977.

11. Langacker, R. W. Foundations of Cognitive Grammar. Volume I: Theoretical Prerequisites. – Stanford: Stanford University Press, 1987.

12. Quirk, R., Greenbaum, S., Leech, G., & Svartvik, J. A Comprehensive Grammar of the English Language. – London: Longman, 1985.

13. Rahmatullayev, Sh. Hozirgi adabiy o‘zbek tili. – Toshkent: Universitet, 2006.

14. Sayfullayeva, R., Mengliyev, B., Boqiyeva, G., Qurbonova, M., Yunusova, Z., & Abuzalova, M. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2009.

15. Tesnière, L. Éléments de syntaxe structurale. – Paris: Klincksieck, 1959.

16. Talmy, L. Toward a Cognitive Semantics. – Cambridge, MA: MIT Press, 2000.

17. Hojiyev, A. Tilshunoslik terminlarining izohli lug‘ati. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi, 2002.

18. Abdurasulova, M. Structural-semantic features of word combinations in English and Uzbek. The Lingua Spectrum, 2025, Vol. 4. Mazkur maqola ingliz va o‘zbek tillaridagi so‘z birikmalarining strukturasi, semantikasi, noun phrase, verb combination va adjective-noun konstruksiyalarini bevosita qiyoslaydi.

19. Nazarov, S. A Comparative Study of Structural-Semantic Characteristics of English and Uzbek Language Word Combinations. Actual Problems of Humanities and Social Sciences, 2025, Vol. 5, No. 1, pp. 281–284. DOI: 10.47390/SPR1342V5I1Y2025N38.

20. Nazarov, S. A Comparative Study of the Structural-Semantic Features of English and Uzbek Word Combinations. International Journal of Artificial Intelligence, 2025, Vol. 5, Issue 6, pp. 1417–1421. DOI: 10.71337/inlibrary.uz.ijai.120149.

Published

2026-10-02

Similar Articles

71-80 of 86

You may also start an advanced similarity search for this article.